AIBE પરીક્ષાની તૈયારી માટે 101 Legal Maxims

AIBE પરીક્ષાની તૈયારી માટે આ 101 Legal Maxims ને ખૂબ સરળ અને યાદ રહી જાય તેવી ગુજરાતી ભાષામાં સમજીએ. જ્યાં જરૂરી છે ત્યાં કાનૂની અર્થ સાથે નાનો સંકેત પણ આપ્યો છે.

Click the Language Button below to read in your language.

AIBE માટે 101 મહત્વપૂર્ણ Legal Maxims

1. Ab Initio — શરૂઆતથી જ
   કોઈ બાબત શરૂઆતથી જ અમાન્ય અથવા અસરહીન હોય.
2. Actio personalis moritur cum persona — વ્યક્તિગત હકની કાર્યવાહી વ્યક્તિના મૃત્યુ સાથે સમાપ્ત થાય.
   વ્યક્તિગત સ્વભાવના કેટલાક દાવા વ્યક્તિના મૃત્યુ પછી ચાલુ રહેતા નથી.
3. Actori incumbit onus probandi — પુરાવાનો બોજ દાવેદાર પર હોય છે.
   જે વ્યક્તિ કોઈ હકીકતનો દાવો કરે છે, તેણે તે સાબિત કરવી પડે.
4. Actus me invito factus non est mens actus — મારી ઇચ્છા વિરુદ્ધ કરાયેલ કૃત્ય મારું કૃત્ય નથી.
   જબરદસ્તીથી કરાવેલું કૃત્ય સામાન્ય રીતે સ્વૈચ્છિક કૃત્ય માનવામાં આવતું નથી.
5. Actus non facit reum nisi mens sit rea — દોષિત મન વગર માત્ર કૃત્યથી વ્યક્તિ ગુનેગાર બનતી નથી.
   ગુનામાં કૃત્ય સાથે જરૂરી ગુનાહિત માનસિક તત્વ પણ મહત્વનું છે.
6. Actus Dei nemini facit injuriam — ઈશ્વરીય/કુદરતી ઘટના કોઈને અન્યાય કરતી નથી.
   કુદરતી આફત જેવી અનિયંત્રિત ઘટનાથી થયેલા નુકસાન માટે સામાન્ય રીતે વ્યક્તિને જવાબદાર ન ગણાય.
7. Alibi — અન્ય સ્થળે હાજર હોવું.
   આરોપી ગુનો થયો ત્યારે ઘટનાસ્થળે નહોતો પરંતુ અન્ય સ્થળે હતો તે બતાવતો બચાવ.
8. Amicus Curiae — અદાલતનો મિત્ર.
   કોર્ટને કાનૂની બાબતમાં મદદ અથવા નિષ્પક્ષ માહિતી આપનાર વ્યક્તિ.
9. Assentio Mentium — મનનું મિલન.
   કરાર માટે પક્ષકારોની સમાન અને પરસ્પર સંમતિ હોવી.
10. Audi Alteram Partem — બીજી બાજુને પણ સાંભળો.
    કોઈ વ્યક્તિ વિરુદ્ધ નિર્ણય લેતા પહેલાં તેને સાંભળવાની તક આપવી.
11. Bona Fide — સદ્ભાવનાથી.
    ઈમાનદારી અને સારા વિશ્વાસથી કરવામાં આવેલ કાર્ય.
12. Caveat Actor — કરનાર સાવધાન રહે.
    કૃત્ય કરનાર વ્યક્તિએ आपल्या કૃત્યના પરિણામો અંગે સાવચેત રહેવું.
13. Caveat Emptor — ખરીદનાર સાવધાન.
    ખરીદનારએ વસ્તુ ખરીદતા પહેલાં તેની ગુણવત્તા અને યોગ્યતા તપાસવી.
14. Caveat Venditor — વેચનાર સાવધાન.
    વેચનાર પણ વસ્તુની ગુણવત્તા અને કાયદેસર જવાબદારી અંગે સાવચેત રહે.
15. Certiorari — નીચલી અદાલત/ટ્રિબ્યુનલનો આદેશ રદ કરવા માટેનો રિટ.
    ઉચ્ચ અદાલત નીચલી સત્તાએ કાયદાની બહાર જઈને કરેલો નિર્ણય રદ કરી શકે.
16. Consensus ad Idem — એક જ બાબતે સમાન સંમતિ.
    કરારના પક્ષકારો એક જ મુદ્દા પર એકસરખી સમજ અને સંમતિ ધરાવતા હોવા જોઈએ.
17. Damnum sine injuria — કાનૂની હકના ભંગ વિના નુકસાન.
    નુકસાન થયું હોય છતાં કાનૂની અધિકારનો ભંગ થયો ન હોય તો દાવો ન ચાલે.
18. Injuria sine damnum — વાસ્તવિક આર્થિક નુકસાન વિના કાનૂની હકનો ભંગ.
    નાણાકીય નુકસાન ન થયું હોય છતાં કાનૂની અધિકારનો ભંગ થયો હોય તો દાવો થઈ શકે.
19. De facto / De jure — હકીકતમાં / કાયદા મુજબ
    De facto એટલે વાસ્તવિક સ્થિતિમાં.
    De jure એટલે કાયદેસર રીતે માન્ય.
20. Delegatus non potest delegare — જેને સત્તા સોંપવામાં આવી છે તે સામાન્ય રીતે આગળ સત્તા સોંપી શકતો નથી.
    Delegated authority સામાન્ય રીતે ફરીથી delegate કરી શકાતી નથી, જો કાયદો પરવાનગી ન આપે.
21. De minimis — નાની અથવા નજીવી બાબતો.
    કાયદામાં ખૂબ નાની બાબતોને સામાન્ય રીતે ગંભીરતાથી લેવામાં આવતી નથી.
22. De minimis non curat lex — કાયદો નાની બાબતોની ચિંતા કરતો નથી.
    અતિ નગણ્ય બાબતો માટે કાયદાકીય કાર્યવાહી ન કરવામાં આવે.
23. De novo — નવેસરથી.
    કોઈ બાબતની સંપૂર્ણપણે શરૂઆતથી ફરી તપાસ અથવા કાર્યવાહી.
24. Dictum — ન્યાયાધીશનું એવું નિવેદન જે નિર્ણય માટે જરૂરી ન હોય.
    ન્યાયિક નિર્ણય દરમિયાન કરવામાં આવેલ કાનૂની ટિપ્પણી, જે નિર્ણયનું આવશ્યક કારણ ન હોય.

શું WhatsApp થી સમન્સ બજવણી કરી શકાય ?

1. Obiter Dicta — પસાર થતા કરેલી ટિપ્પણી.
   ચુકાદામાં ન્યાયાધીશે કરેલું એવું અવલોકન જે કેસના અંતિમ નિર્ણય માટે જરૂરી ન હોય.
2. Ratio Decidendi — નિર્ણયનું કાનૂની કારણ.
   ચુકાદો કયા કાનૂની સિદ્ધાંતના આધારે આપવામાં આવ્યો તેનું મુખ્ય કારણ.
3. Doli Capax — ગુનાહિત ઈરાદો બનાવવાની ક્ષમતા ધરાવનાર.
   વ્યક્તિમાં ગુનાનો જરૂરી માનસિક ઈરાદો બનાવવાની કાનૂની ક્ષમતા હોવી.
4. Doli Incapax — ગુનાહિત ઈરાદો બનાવવાની ક્ષમતા ન ધરાવનાર.
   વ્યક્તિની ઉંમર અથવા માનસિક સ્થિતિને કારણે જરૂરી ગુનાહિત ઈરાદો બનાવવાની ક્ષમતા ન હોવી.
5. Detinue — બીજાની વસ્તુ ખોટી રીતે પોતાની પાસે રાખવી.
   કોઈ વ્યક્તિની વસ્તુ પરત કરવાની ફરજ હોવા છતાં તેને ગેરકાયદેસર રીતે રોકી રાખવી.
6. Estoppel — અગાઉની વાત અથવા વર્તનથી પાછળ હટવાથી રોકવું.
   વ્યક્તિએ પોતાના નિવેદન/વર્તનથી બીજાને વિશ્વાસ કરાવ્યો હોય તો પછી તેનાથી વિરુદ્ધ દાવો કરવાથી કાયદો રોકી શકે.
7. Ex gratia — કૃપા અથવા સ્વૈચ્છિક રીતે.
   કાયદાકીય ફરજ વગર goodwill અથવા સહાયરૂપે આપવામાં આવતી રકમ/લાભ.
8. Ex officio — પદના કારણે.
   કોઈ વ્યક્તિને તેના હોદ્દા અથવા પદને કારણે મળતી સત્તા.
9. Ex parte — એક પક્ષની ગેરહાજરીમાં.
   બીજો પક્ષ હાજર ન હોય ત્યારે થતી કાર્યવાહી અથવા આપવામાં આવતો આદેશ.
10. Ex post facto — ઘટના પછીથી લાગુ પડતું.
    કૃત્ય થઈ ગયા પછી બનાવવામાં આવેલ કાયદો અથવા કાયદાકીય અસર.
11. Falsus in uno, falsus in omnibus — એક બાબતમાં ખોટું તો બધામાં ખોટું.
    એક બાબતમાં વ્યક્તિ ખોટી સાબિત થાય તો તેના સમગ્ર પુરાવા પર શંકા ઊભી થઈ શકે. ભારતીય કાયદામાં આ સિદ્ધાંત કડક અને આપોઆપ નિયમ તરીકે લાગુ પડતો નથી.
12. Factum Probandum — સાબિત કરવાની હકીકત.
    કેસમાં જે મુખ્ય હકીકત પુરાવાથી સાબિત કરવાની હોય.
13. Factum Probans — સંબંધિત/સાબિતી આપતી હકીકત.
    મુખ્ય હકીકત સાબિત કરવામાં મદદ કરતી સંબંધિત હકીકત.
14. Furiosi nulla voluntas est — અસ્વસ્થ મનની વ્યક્તિની સ્વતંત્ર ઇચ્છા માન્ય ન હોઈ શકે.
    માનસિક અસમર્થતાની સ્થિતિમાં વ્યક્તિની કાનૂની ક્ષમતા અંગે પ્રશ્ન ઊભો થાય.
15. Habeas Corpus — વ્યક્તિને કોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરવાનો રિટ.
    ગેરકાયદેસર રીતે અટકાયતમાં રાખવામાં આવેલી વ્યક્તિને કોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરાવવા માટેનો મહત્વપૂર્ણ રિટ.
16. Ignorantia facti excusat, ignorantia juris non excusat — હકીકતની અજાણ માફ થઈ શકે, કાયદાની અજાણ માફી નથી.
    કોઈ હકીકતની જાણ ન હોવી કેટલાક સંજોગોમાં બચાવ બની શકે, પરંતુ કાયદો ખબર નહોતો એવું સામાન્ય રીતે બચાવ નથી.
17. Ipso Facto — હકીકતના કારણે આપોઆપ.
    કોઈ અન્ય કાર્યવાહી કર્યા વગર માત્ર હકીકતના કારણે કાનૂની અસર થવી.
18. In lieu of — બદલે અથવા સ્થાને.
    એક વસ્તુ અથવા કાર્યવાહી ના બદલે બીજી વસ્તુ આપવી.
19. In personam — ચોક્કસ વ્યક્તિ વિરુદ્ધનો હક અથવા કાર્યવાહી.
    આદેશ અથવા હક કોઈ ચોક્કસ વ્યક્તિને અસર કરે.
20. In rem — વસ્તુ અથવા સમગ્ર વિશ્વ સામે લાગુ પડતો હક.
    ખાસ કરીને મિલકત સંબંધિત એવો હક જે સામાન્ય રીતે દરેક સામે અમલમાં મૂકી શકાય.
21. Status quo — હાલની સ્થિતિ.
    કોર્ટ દ્વારા હાલની સ્થિતિ જાળવી રાખવાનો આદેશ આપવામાં આવે ત્યારે તેનો અર્થ.
22. Inter alia — અન્ય બાબતો ઉપરાંત.
    ઘણી બાબતોમાંથી કેટલીક બાબતોનો ઉલ્લેખ કરતી વખતે વપરાય છે.
23. Inter vivos — જીવિત વ્યક્તિઓ વચ્ચે.
    જીવિત વ્યક્તિઓ વચ્ચે કરવામાં આવતો વ્યવહાર, જેમ કે gift.
24. Interest reipublicae ut sit finis litium — વિવાદોનો અંત આવવો રાજ્યના હિતમાં છે.
    કાયદાકીય વિવાદો અનંત સમય સુધી ચાલુ ન રહેવા જોઈએ.

પોલીસ અધિકારીઓ સામે FIR નોંધવા માટે CrPC કલમ 197ની મંજૂરી જરૂરી નથી

1. Jus in personam — ચોક્કસ વ્યક્તિ વિરુદ્ધનો હક.
   કોઈ ચોક્કસ વ્યક્તિ પાસેથી હક અથવા ફરજની માંગણી કરી શકાય.
2. Jus in rem — સમગ્ર વિશ્વ સામેનો હક.
   મિલકત જેવા હકનો એવો સ્વભાવ કે જે સામાન્ય રીતે દરેક વ્યક્તિ સામે અમલમાં મૂકી શકાય.
3. Justitia nemini neganda est — કોઈને ન્યાયથી વંચિત ન રાખવો.
   દરેક વ્યક્તિને ન્યાય મેળવવાની તક મળવી જોઈએ.
4. Lex non cogit ad impossibilia — કાયદો અશક્ય કાર્ય કરવાની ફરજ પાડતો નથી.
   કાયદાનું પાલન કરવું વાસ્તવમાં અશક્ય હોય તો કાયદો અશક્ય વસ્તુ કરવાની ફરજ પાડતો નથી.
5. Lex non a rege est violanda — રાજા પણ કાયદાથી ઉપર નથી.
   કાયદાનું પાલન દરેકે કરવું પડે, શાસક પણ કાયદાથી ઉપર નથી.
6. Locus Standi — અદાલતમાં કાર્યવાહી કરવાનો હક.
   કોઈ વ્યક્તિને કોર્ટમાં દાવો કરવા અથવા પોતાનો કેસ રજૂ કરવાનો કાનૂની અધિકાર.
7. Mala Fide — દુર્ભાવનાથી.
   ખોટા ઈરાદાથી અથવા સારા વિશ્વાસ વિના કરવામાં આવેલ કાર્ય.
8. Malum in Se — સ્વભાવથી જ ખોટું કાર્ય.
   કાયદો ન હોય તો પણ નૈતિક અથવા સ્વાભાવિક રીતે ખોટું ગણાતું કૃત્ય.
9. Malum Prohibitum — કાયદાથી પ્રતિબંધિત હોવાથી ખોટું.
   કૃત્ય પોતે સ્વભાવથી ખોટું ન હોય પરંતુ કાયદાએ તેને પ્રતિબંધિત કર્યું હોય.
10. Mandamus — “અમે આદેશ આપીએ છીએ.”
    કોર્ટ દ્વારા જાહેર સત્તાધિકારીને તેની કાનૂની ફરજ બજાવવા આપવામાં આવતો રિટ.
11. Modus Operandi — કાર્ય કરવાની પદ્ધતિ.
    ગુનો અથવા કોઈ કાર્ય કરવાની વ્યક્તિની સામાન્ય રીત.
12. Mutatis Mutandis — જરૂરી ફેરફારો સાથે.
    એક નિયમ અથવા જોગવાઈને સંબંધિત જરૂરી ફેરફારો કરીને બીજી પરિસ્થિતિમાં લાગુ કરવી.
13. Nemo bis punitur pro eodem delicto — એક જ ગુના માટે બે વખત સજા નહીં.
    એક જ ગુના માટે વ્યક્તિને ફરીથી સજા આપવાની મનાઈ.
14. Nemo debet bis vexari pro una et eadem causa — એક જ કારણ માટે વ્યક્તિને બે વખત હેરાન ન કરવી.
    એક જ મુદ્દે વારંવાર કાર્યવાહી કરીને વ્યક્તિને અનાવશ્યક રીતે પરેશાન ન કરવી.
15. Nemo judex in causa sua — કોઈ વ્યક્તિ પોતાના જ કેસમાં ન્યાયાધીશ બની શકે નહીં.
    ન્યાય આપનાર વ્યક્તિનો કેસમાં વ્યક્તિગત સ્વાર્થ અથવા પક્ષપાત ન હોવો જોઈએ.
16. Nemo moriturus praesumitur mentire — મૃત્યુશૈયા પરનો માણસ ખોટું બોલે છે એવું માનવામાં આવતું નથી.
    મૃત્યુ પહેલાં વ્યક્તિ દ્વારા કરવામાં આવેલ નિવેદન અંગે કાયદામાં વિશેષ મહત્વ જોવા મળે છે.
17. Novation — જૂના કરારને નવા કરારથી બદલવો.
    પક્ષકારોની સંમતિથી જૂના કરારના સ્થાને નવો કરાર કરવામાં આવે.
18. Nullum crimen sine lege, nulla poena sine lege — કાયદા વિના ગુનો નહીં અને કાયદા વિના સજા નહીં.
    કોઈ કૃત્ય કાયદાથી ગુનો જાહેર થયેલું ન હોય તો માત્ર તેના આધારે સજા ન થઈ શકે.
19. Particeps Criminis — ગુનામાં ભાગીદાર.
    ગુનામાં સીધી રીતે ભાગ લેનાર વ્યક્તિ.
20. Per Curiam — કોર્ટ દ્વારા.
    ચુકાદો વ્યક્તિગત ન્યાયાધીશના નામે નહીં પરંતુ સમગ્ર કોર્ટના અભિપ્રાય તરીકે આપવામાં આવે.
21. Per Se — પોતે જ.
    કોઈ અન્ય કારણની જરૂર વિના પોતાની જાતે જ.
22. Prima Facie — પ્રથમ નજરે સાચું જણાતું.
    પ્રારંભિક પુરાવાના આધારે કેસમાં પ્રથમ દ્રષ્ટિએ પૂરતો આધાર દેખાય.
23. Alimony — ભરણપોષણ.
    પતિ અથવા પત્ની દ્વારા વૈવાહિક વિચ્છેદ અથવા છૂટાછેડા પહેલાં/પછી કાયદા અનુસાર આપવામાં આવતી આર્થિક સહાય.
24. Per Incuriam — કાયદાની જોગવાઈ અથવા સંબંધિત ન્યાયિક નિર્ણયની અવગણનાથી થયેલો નિર્ણય.
    યોગ્ય કાનૂની જોગવાઈ અથવા binding precedent ધ્યાનમાં ન લેવાથી થયેલા નિર્ણય માટે આ શબ્દ વપરાય છે.

ફક્ત ગોરો વાન હોવાથી ખ્રિસ્તી હોવાનું સાબિત ના થાય

1. Qui facit per alium facit per se — બીજા દ્વારા કરાવેલું કાર્ય પોતે કરેલું ગણાય.
   વ્યક્તિ પોતાના અધિકૃત agent દ્વારા કરાવેલા કાર્ય માટે કેટલીક પરિસ્થિતિમાં પોતે જવાબદાર બની શકે.
2. Qui peccat ebrius luat sobrius — નશામાં કરેલા ખોટા કાર્યની જવાબદારી હોશમાં ભોગવવી પડે.
   માત્ર નશાની સ્થિતિ સામાન્ય રીતે વ્યક્તિને પોતાના કૃત્યની જવાબદારીથી મુક્ત કરતી નથી.
3. Quid Pro Quo — કંઈકના બદલામાં કંઈક.
   બંને પક્ષો વચ્ચે પરસ્પર લાભ અથવા આપ-લે.
4. Qui sentit commodum, sentire debet et onus — લાભ મેળવનારે બોજ પણ સહન કરવો જોઈએ.
   જે વ્યક્તિ કોઈ વ્યવહારનો લાભ મેળવે છે તેને સંબંધિત જવાબદારી પણ સ્વીકારવી પડે.
5. Quo Warranto — “કયા અધિકારથી?”
   કોઈ વ્યક્તિ જાહેર પદ કયા કાનૂની અધિકારથી ધરાવે છે તે પૂછવા માટેનો રિટ.
6. Respondeat Superior — માલિક/ઉચ્ચ અધિકારી જવાબ આપે.
   નોકરી દરમિયાન કર્મચારી દ્વારા કરવામાં આવેલા કેટલાક કૃત્યો માટે નિયોજક જવાબદાર બની શકે.
7. Res Ipsa Loquitur — વસ્તુ પોતે જ બોલે છે.
   પરિસ્થિતિ એવી હોય કે બેદરકારીનો સીધો પુરાવો ઉપલબ્ધ ન હોવા છતાં ઘટના પોતે બેદરકારી સૂચવે.
8. Res Judicata — પહેલેથી નિર્ણય થયેલો મુદ્દો.
   સક્ષમ કોર્ટ દ્વારા અંતિમ રીતે નક્કી થયેલા એ જ મુદ્દે ફરીથી કેસ ચલાવી શકાતો નથી.
9. Res Judicata pro veritate accipitur — ન્યાયિક નિર્ણયને સાચો સ્વીકારવામાં આવે.
   અંતિમ ન્યાયિક નિર્ણયને પક્ષકારો માટે બંધનકારક માનવામાં આવે.
10. Salus populi est suprema lex — જનકલ્યાણ સર્વોચ્ચ કાયદો છે.
    લોકોનું કલ્યાણ કાયદાના મહત્વપૂર્ણ હેતુઓમાંનું એક છે.
11. Stare Decisis — અગાઉના નક્કી થયેલા સિદ્ધાંતને અનુસરવું.
    સમાન કાનૂની પ્રશ્નોમાં અગાઉના binding judicial decisionsનું પાલન કરવું.
12. Sine Qua Non — જેના વિના કંઈ શક્ય નથી.
    કોઈ પરિણામ માટે અનિવાર્ય શરત.
13. Suo Motu — પોતાની જાતે કાર્યવાહી.
    કોર્ટ અથવા સત્તાધિકારી કોઈની અરજી વિના પોતાની પહેલથી કાર્યવાહી શરૂ કરે.
14. Uberrima Fides — અત્યંત સદ્ભાવના.
    પક્ષકારોએ સંપૂર્ણ ઈમાનદારી અને મહત્વપૂર્ણ માહિતી જાહેર કરવાની ઊંચી ફરજ રાખવી.
15. Ubi Jus Ibi Remedium — જ્યાં હક છે ત્યાં ઉપાય છે.
    કાનૂની હકનું ઉલ્લંઘન થાય ત્યારે કાયદો સામાન્ય રીતે ઉપાય આપે છે.
16. Actus legis nemini facit injuriam — કાયદાનું કૃત્ય કોઈને અન્યાય કરતું નથી.
    કાયદાની સત્તા હેઠળ કરવામાં આવેલી કાર્યવાહીથી થતા કાનૂની પરિણામને માત્ર તે કારણે અન્યાય ગણવામાં આવતું નથી.
17. Vis Major — અપરિહાર્ય કુદરતી શક્તિ/અણધારી મોટી ઘટના.
    માનવીના નિયંત્રણની બહારની એવી ઘટના જેના કારણે નુકસાન અથવા કરારનું પાલન મુશ્કેલ બને.
18. Volenti non fit injuria — સંમતિથી થયેલા નુકસાન માટે દાવો નહીં.
    વ્યક્તિએ જોખમ જાણીને સ્વેચ્છાએ સ્વીકાર્યું હોય તો કેટલીક પરિસ્થિતિમાં તે નુકસાન અંગે દાવો કરી શકતો નથી.
19. Expressio Unius Est Exclusio Alterius — એક વસ્તુનો સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ બીજી વસ્તુને બહાર રાખે છે.
    કાયદામાં એક બાબતનો સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હોય તો અન્ય બાબતોનો સમાવેશ ન થયો હોવાનું અર્થઘટન થઈ શકે.
20. Contemporanea Expositio Est Optima et Fortissima in Lege — સમકાલીન અર્થઘટન કાયદાના અર્થ માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
    કાયદો બન્યો તે સમયના સંદર્ભ અને પ્રચલિત અર્થઘટનથી કાયદાનો અર્થ સમજવામાં મદદ મળી શકે.
21. Noscitur a Sociis — શબ્દનો અર્થ તેની સાથે આવેલા શબ્દોથી સમજાય.
    કોઈ શબ્દનો અર્થ તેના આસપાસના શબ્દો અને સંદર્ભને ધ્યાનમાં રાખીને નક્કી કરવો.
22. Ejusdem Generis — સમાન પ્રકાર અથવા વર્ગના.
    સામાન્ય શબ્દો પહેલાં ચોક્કસ વસ્તુઓની યાદી હોય તો સામાન્ય શબ્દોનો અર્થ તે જ પ્રકારની વસ્તુઓ સુધી મર્યાદિત થઈ શકે.
23. Ut Res Magis Valeat Quam Pereat — જોગવાઈને અસરકારક બનાવવી, નિષ્ફળ નહીં.
    કાયદાની જોગવાઈનું એવું અર્થઘટન કરવું કે તે શક્ય તેટલી અસરકારક રહે.
24. Nemo Dat Quod Non Habet — જે વસ્તુ પોતે પાસે નથી તે આપી શકાતી નથી.
    વ્યક્તિ પાસે જે કાનૂની હક નથી તે હક બીજાને ટ્રાન્સફર કરી શકતી નથી.
25. Qui Prior Est Tempore Potior Est Jure — જે સમયથી પહેલો છે તેનો કાયદામાં પ્રાધાન્ય.
    સમાન હકોમાં અગાઉ સર્જાયેલ હકને કેટલીક પરિસ્થિતિમાં પ્રાથમિકતા મળે છે.
26. Assignatus utitur jure auctoris — Assignee ને Assignorના હકો મળે.
    જે વ્યક્તિને હક સોંપવામાં આવે છે તેને સામાન્ય રીતે હક સોંપનાર જેટલો જ હક મળે છે, તેનાથી વધારે નહીં.
27. Alienatio Rei Praefertur Juri Accrescendi — મિલકતનું હસ્તાંતરણ accumulation કરતાં પ્રાધાન્ય પામે છે.
    કાયદો કેટલીક પરિસ્થિતિમાં મિલકતના યોગ્ય alienationને માત્ર હક વધારવા કરતાં પ્રાધાન્ય આપે છે.
28. Pendente Lite Nihil Innovetur — કેસ ચાલુ હોય ત્યારે નવી સ્થિતિ ઊભી ન કરવી.
    કોર્ટમાં મિલકત અથવા વિવાદિત હક અંગે કેસ ચાલુ હોય ત્યારે પક્ષકારોએ એવી નવી સ્થિતિ ઊભી ન કરવી જે કેસના અંતિમ નિર્ણયને અસર કરે.
29. Waiver — સ્વેચ્છાએ હક છોડવો.
    વ્યક્તિ જાણપૂર્વક પોતાના કોઈ કાનૂની હક અથવા શરતનો ઉપયોગ ન કરવાનો નિર્ણય કરે તેને waiver કહેવાય.

AIBE માટે ખાસ યાદ રાખવા જેવા Maxims

Audi Alteram Partem — બીજી બાજુને સાંભળો.

Nemo Judex in Causa Sua — કોઈ પોતાના કેસમાં ન્યાયાધીશ બની શકે નહીં.

Actus Non Facit Reum Nisi Mens Sit Rea — ગુનાહિત મન વગર માત્ર કૃત્યથી ગુનો નહીં.

Ubi Jus Ibi Remedium — જ્યાં હક છે ત્યાં ઉપાય છે.

Res Judicata — જે મુદ્દે અંતિમ નિર્ણય થઈ ગયો છે તે ફરીથી ચલાવી શકાય નહીં.

Stare Decisis — અગાઉના binding નિર્ણયને અનુસરવું.

Caveat Emptor — ખરીદનાર સાવધાન.

Caveat Venditor — વેચનાર સાવધાન.

Volenti Non Fit Injuria — સંમતિથી થયેલા નુકસાન માટે દાવો નહીં.

Damnum Sine Injuria — નુકસાન થયું પરંતુ કાનૂની હકનો ભંગ થયો નથી.

Injuria Sine Damnum — કાનૂની હકનો ભંગ થયો છે, ભલે વાસ્તવિક નુકસાન ન થયું હોય.

Prima Facie — પ્રથમ નજરે પૂરતો આધાર.

Ratio Decidendi — ચુકાદાનું binding કાનૂની કારણ.

Obiter Dicta — ચુકાદા દરમિયાન કરાયેલ બિન-આવશ્યક કાનૂની ટિપ્પણી.

Habeas Corpus — વ્યક્તિને કોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરો.

Mandamus — અમે આદેશ આપીએ છીએ.

Certiorari — નીચલી અદાલત/ટ્રિબ્યુનલનો આદેશ રદ કરવા માટેનો રિટ.

Quo Warranto — કયા અધિકારથી જાહેર પદ ધરાવો છો?

De Facto — હકીકતમાં.

De Jure — કાયદેસર રીતે.

Mala Fide — દુર્ભાવનાથી.

Bona Fide — સદ્ભાવનાથી.

Res Ipsa Loquitur — વસ્તુ પોતે જ બોલે છે.

Nemo Dat Quod Non Habet — જે પોતે પાસે નથી તે આપી શકે નહીં.

Ejusdem Generis — સમાન પ્રકાર અથવા વર્ગના.

Noscitur a Sociis — શબ્દનો અર્થ તેની સાથેના શબ્દોથી સમજાય.

Expressio Unius Est Exclusio Alterius — એકનો સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ બીજાને બહાર રાખે.

Stare Decisis — અગાઉના નિર્ણયને અનુસરવું.

Lex Non Cogit Ad Impossibilia — કાયદો અશક્ય કાર્ય કરવાની ફરજ પાડતો નથી.

Nemo Bis Punitur — એક જ ગુના માટે બે વખત સજા નહીં.

Suo Motu — પોતાની જાતે કાર્યવાહી.

Quid Pro Quo — કંઈકના બદલામાં કંઈક.

Locus Standi — કોર્ટમાં કાર્યવાહી કરવાનો હક.