AIBE માટે CrPC અને BNSS ના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ટોપિક્સ
જે લોકો AIBE પરીક્ષા માટે Criminal Procedure Code ( CrPC ) અને ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા ( BNSS ) વિષય ની તૈયારી પોતાની રીતે કરવા ઇચ્છતા હોય અને ફક્ત important ટૉપિક્સ ની માહિતી જોઈતી હોય એમના માટે આ લિસ્ટ છે. AIBE પરીક્ષા માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ ટોપિક્સની યાદી નીચે English અને Gujarati બંને ભાષામાં આપી છે. આટલા ટૉપિક્સ તૈયાર કરી લેશો તો લગભગ 10 માર્કસનું આમાં થી પૂછે છે. આ બધા ટૉપિક્સ ની વિસ્તૃત સમજૂતી સાથેના અલગ લેખ પણ આપણે મૂક્યા છે , જે બધા લેખોની લિન્ક નીચે આપી છે.
Click the Language Button below to read in your language.
AIBE માટે CrPC અને BNSSના મહત્વના વિષયો – (Important Topics for AIBE – CrPC & BNSS)
AIBE સિલેબસમાં CrPC (Criminal Procedure Code, 1973) અને BNSS (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023) સાથે મળીને 10 પ્રશ્નો આવે છે. બંને કાયદા સાથે અભ્યાસ કરવો જરૂરી છે (જૂના અને નવા બંનેની જોગવાઈઓ અને મુખ્ય ફેરફારો). AIBE પરીક્ષા માટે CrPC (Code of Criminal Procedure, 1973) માં દરેક કલમ વાંચવાને બદલે વારંવાર પૂછાતા અને BNSS સાથે સરખામણીમાં ઉપયોગી એવા મહત્વના ટોપિક્સ પર વધુ ધ્યાન આપવું જોઈએ. નીચે AIBE માટે CrPCની સૌથી મહત્વપૂર્ણ કલમો અને ટોપિક્સની યાદી આપી છે. દરેક ટોપિક સાથે અંગ્રેજી નામ અને કલમ નંબર આપ્યા છે. ધ્યાનમાં રાખો કે 1 જુલાઈ, 2024થી BNSS અમલમાં આવ્યો છે. તેથી પરીક્ષા માટે CrPCની જૂની કલમો સાથે સંબંધિત BNSSની જોગવાઈઓ પણ વાંચવી ઉપયોગી છે.
CrPC માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ ટોપિક્સ
| ક્રમ | Topic / વિષય | CrPC કલમો |
|---|---|---|
| 1 | Arrest Without Warrant — વોરન્ટ વગર ધરપકડ | 41, 41A, 46, 50 |
| 2 | Rights of Arrested Person — ધરપકડ કરાયેલ વ્યક્તિના અધિકારો | 50, 50A, 54, 57 |
| 3 | Production Before Magistrate Within 24 Hours — 24 કલાકમાં મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ રજૂઆત | 56, 57, 167 |
| 4 | FIR — પ્રથમ માહિતી અહેવાલ | 154 |
| 5 | Investigation by Police — પોલીસ તપાસ | 156, 157, 161, 162, 164 |
| 6 | Confession and Statements — કબૂલાત અને નિવેદનો | 164 |
| 7 | Police Report / Charge Sheet — પોલીસ રિપોર્ટ / ચાર્જશીટ | 173 |
| 8 | Cognizable and Non-Cognizable Offences — સંજ્ઞેય અને અસંજ્ઞેય ગુનાઓ | 2(c), 2(l), 155, 156 |
| 9 | Bailable and Non-Bailable Offences — જામીનપાત્ર અને બિનજામીનપાત્ર ગુનાઓ | 2(a), 436, 437, 439 |
| 10 | Anticipatory Bail — આગોતરા જામીન | 438 |
| 11 | Default Bail — ડિફોલ્ટ જામીન | 167(2) |
| 12 | Arrest and Remand — ધરપકડ અને રિમાન્ડ | 167 |
| 13 | Jurisdiction of Criminal Courts — ફોજદારી અદાલતોનું અધિકારક્ષેત્ર | 177–189 |
| 14 | Cognizance by Magistrate — મેજિસ્ટ્રેટ દ્વારા ગુનાની નોંધ લેવી | 190 |
| 15 | Complaint to Magistrate — મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ ફરિયાદ | 200–203 |
| 16 | Issue of Process — સમન્સ અથવા વોરન્ટ જારી કરવું | 204 |
| 17 | Charge — આરોપ ઘડવો | 211–224 |
| 18 | Sessions Trial — સેશન્સ ટ્રાયલ | 225–237 |
| 19 | Warrant Case and Summons Case — વોરન્ટ કેસ અને સમન્સ કેસ | 238–259 |
| 20 | Summary Trial — સંક્ષિપ્ત ટ્રાયલ | 260–265 |
| 21 | Plea Bargaining — પ્લી બાર્ગેનિંગ | 265A–265L |
| 22 | Compounding of Offences — ગુનાનું સમાધાન | 320 |
| 23 | Withdrawal from Prosecution — ફરિયાદપક્ષ દ્વારા કાર્યવાહી પાછી ખેંચવી | 321 |
| 24 | Maintenance of Wife, Children and Parents — ભરણપોષણ | 125–128 |
| 25 | Public Nuisance — જાહેર ઉપદ્રવ | 133–143 |
| 26 | Unlawful Assembly and Urgent Orders — ગેરકાયદેસર સભા અને તાત્કાલિક હુકમો | 129–132, 144 |
| 27 | Appeals — અપીલો | 372–394 |
| 28 | Reference and Revision — રેફરન્સ અને રિવિઝન | 395–405 |
| 29 | Inherent Powers of High Court — હાઇકોર્ટની અંતર્ગત સત્તા | 482 |
| 30 | Limitation for Taking Cognizance — ગુનાની નોંધ લેવા માટેની સમયમર્યાદા | 468–473 |
CrPC અને BNSS વચ્ચે સરખામણી ખાસ વાંચો
AIBE માટે જૂની CrPCની કલમો અને નવી BNSSની જોગવાઈઓ સાથે વાંચવી જરૂરી છે. ખાસ કરીને નીચેના વિષયો પર ધ્યાન આપો.
| વિષય | CrPC | BNSS |
|---|---|---|
| વોરન્ટ વગર ધરપકડ | 41 | 35 |
| ધરપકડ સંબંધિત પ્રક્રિયા | 46 | 43 |
| ધરપકડનાં કારણો અને જામીનની જાણ | 50 | 47 |
| 24 કલાકમાં મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ રજૂઆત | 57 | 58 |
| FIR | 154 | 173 |
| પોલીસ સમક્ષ નિવેદન | 161 | 180 |
| કબૂલાત / નિવેદન | 164 | 183 |
| પોલીસ રિપોર્ટ | 173 | 193 |
| મેજિસ્ટ્રેટ દ્વારા Cognizance | 190 | 210 |
| ભરણપોષણ | 125 | 144 |
| આગોતરા જામીન | 438 | 482 |
| હાઇકોર્ટની અંતર્ગત સત્તા | 482 | 528 |
BNSSની નવી જોગવાઈઓ પર વધુ ધ્યાન આપો: Zero FIR, e-FIR, mandatory videography of search, forensic mandate, timelines, undertrial bail for first-time offenders, અને trial in absentia.
- Bare Act વાંચો અને મહત્વના સેક્શનના નંબર યાદ રાખો.
- અગાઉના AIBE પેપરોમાં FIR, Bail, Arrest, Default Bail, Maintenance અને Appeals ના પ્રશ્નો વારંવાર આવે છે.
નોંધ: આ IPC ની પરંપરાગત કલમો છે. નવા કાયદા BNS, 2023 માં કલમોની સંખ્યા અને કેટલીક જોગવાઈઓ અલગ છે. પરીક્ષામાં બંને કાયદાઓના પ્રશ્નો આવરી લેવાતા હોવાથી લાગુ પડતા કાયદાની જોગવાઈઓ સરખાવીને વાંચવી જરૂરી છે.