મિલકત ની માલિકી બાબતે વિવાદ હોય તો પણ વીજ કનેક્શન આપવાથી ઇનકાર કરી શકાય નહીં.
વીજ જોડાણ વિવાદ : વીજળીનો અધિકાર અને મિલકત પરનો અધિકાર બંને અલગ મુદ્દા છે. મિલકત ની માલિકી બાબતે વિવાદ હોય તો પણ વીજ કનેક્શન આપવાથી ઇનકાર કરી શકાય નહીં – વીજળી વિના રહેવું એટલે અર્થપૂર્ણ અને સભ્ય જીવનથી વંચિત થવું : કલકત્તા હાઈકોર્ટ
કોઈ વ્યક્તિને વીજળીનો પુરવઠો આપવો એટલે તેને મિલકત પર માલિકી હક અથવા અન્ય કોઈ કાનૂની હક્ક મળી જાય એવું નથી.
Special U R VKIL AI UPDATE – ચુકાદાની પીડીએફ ના આધારે U R VAKIL – AI દ્વારા વિસ્તૃત સમજૂતી
આ લેખ ભારતીય કાયદાને સરળ ભાષામાં સમજાવવામાં માટે U R VAKIL AI દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે અને વ્યક્તિગત રીતે નિષ્ણાંતો દ્વારા ચેક કરેલ છે, U R VAKIL AI ખાસ ભારત ના કાયદા માટે બનાવેલ હોવાથી વધારે ભરોસાપાત્ર છે.
તમે પણ U R VAKIL AI APP ને Google Play Store પર થી ડાઉનલોડ કરી શકો છો.
U R VAKIL AIને ફોલો કરવા માટે WhatsApp Channel:
https://whatsapp.com/channel/0029Vb81KeM6LwHsnqJsGS1X
electricity-connection-without-ownership-calcutta-high-court
આ ચુકાદો Calcutta High Court દ્વારા 27 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ Sri Avijit Singha Roy & Anr. v. M/s. GTS Constructions & Ors. કેસમાં આપવામાં આવ્યો હતો.
કબજો કે મિલકત અંગેનો વિવાદ અલગ મુદ્દો છે, પરંતુ માત્ર તે વિવાદના આધારે વ્યક્તિને વીજળી જેવી આવશ્યક સુવિધાથી વંચિત કરી શકાય નહીં, એવો મહત્વપૂર્ણ અભિગમ કલકત્તા હાઈકોર્ટે વ્યક્ત કર્યો છે.
ચુકાદાની મુખ્ય વાત : વીજળીનો અધિકાર અને મિલકત પરનો અધિકાર બંને અલગ મુદ્દા છે.
કલકત્તા હાઈકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચે સ્પષ્ટ કર્યું કે વીજળી એક આવશ્યક ચીજ છે અને બંધારણ દ્વારા દરેક વ્યક્તિને સ્વસ્થ તથા ગૌરવપૂર્ણ રીતે જીવવાનો અધિકાર આપવામાં આવ્યો છે. આધુનિક સમયમાં વીજળી વિના જીવન જીવવું અર્થપૂર્ણ અને સભ્ય જીવનથી વંચિત થવા સમાન છે.
કેસની હકીકતો શું હતી?
વીજ જોડાણ વિવાદ : આ કેસમાં CESC દ્વારા વીજળીનો પુરવઠો બંધ કરવામાં આવ્યો હતો. તેનું કારણ એ હતું કે હાલના મીટર બોર્ડની જગ્યાએ પાણી પ્રવેશી રહ્યું હતું, જેના કારણે સલામતીનું ગંભીર જોખમ ઊભું થયું હતું. CESCનો પક્ષ હતો કે આગ લાગવા અથવા વીજળીના કરંટથી અકસ્માત સર્જાવાની શક્યતા હોવાથી વીજ પુરવઠો બંધ કરવો જરૂરી હતો.
ત્યારબાદ વીજળી પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે રિટ પિટિશન દાખલ કરવામાં આવી હતી.
સિંગલ જજનો મહત્વપૂર્ણ આદેશ : મિલકત ની માલિકી બાબતે વિવાદ હોય તો પણ વીજ કનેક્શન આપવાથી ઇનકાર કરી શકાય નહીં : કલકત્તા હાઈકોર્ટ
સિંગલ જજે નિર્દેશ આપ્યો હતો કે જરૂરી ફોર્મમાં અરજી કરવામાં આવે અને જરૂરી ખર્ચ તથા ચાર્જ જમા કરવામાં આવે તો CESCએ વીજળીનું કનેક્શન પુનઃસ્થાપિત કરવાની કાર્યવાહી કરવી. સાથે જ જૂના મીટર બોર્ડ અને સંબંધિત સર્વિસ કેબલને યોગ્ય રીતે દૂર કરીને મકાનના જર્જરિત મીટર બોર્ડ/દીવાલનું સમારકામ કરવાની વ્યવસ્થા કરવા જણાવાયું હતું. સમારકામ બાદ CESCની જરૂરીયાતો પૂર્ણ થાય તો અલગ મીટર બોર્ડની જગ્યાએથી વીજળીનું કનેક્શન પુનઃસ્થાપિત કરવાનું પણ જણાવાયું હતું.
મકાનમાલિકે શું વાંધો લીધો?
અપીલ કરનાર મકાનમાલિકોના વકીલે દલીલ કરી હતી કે આ આદેશથી મકાનમાલિકોના અધિકારોને અસર થાય છે. તેમણે એવો પણ મુદ્દો ઉઠાવ્યો કે મિલકત જર્જરિત હાલતમાં છે અને કોલકાતા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. તેમની મુખ્ય દલીલ હતી કે કબજેદારોને તે મિલકતમાં રહેવાનો અધિકાર જ ન હોય તો તેમને વીજળી આપવાથી તેમના પક્ષે કોઈ વધારાનો હક અથવા Equity ઊભો થઈ શકે છે.
હાઈકોર્ટે શું કહ્યું?
ડિવિઝન બેન્ચે વીજળી પુનઃસ્થાપિત કરવાનો આદેશ રદ કરવાનો ઇનકાર કર્યો. કોર્ટે જણાવ્યું કે “Electricity is an essential commodity.” કોર્ટે વધુમાં નોંધ્યું કે બંધારણ વ્યક્તિને સ્વસ્થ અને ગૌરવપૂર્ણ રીતે જીવવાનો અધિકાર આપે છે. આજના આધુનિક સમયમાં વીજળી વિના જીવન જીવવું અર્થપૂર્ણ અને સભ્ય જીવનથી વંચિત થવા સમાન છે.
શું વીજળી મળવાથી કબજેદારોને મિલકતનો હક મળી જશે?
આ કેસનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ પાસો એ છે કે હાઈકોર્ટે વીજળી પુનઃસ્થાપિત કરવાનો અર્થ કબજેદારોને મિલકત પર કોઈ કાનૂની અધિકાર આપવાનો નથી, તે બાબત સ્પષ્ટ કરી. કોર્ટે કહ્યું કે આ કાર્યવાહી માત્ર વીજળીના પુરવઠાની પુનઃસ્થાપના સુધી મર્યાદિત છે. કબજેદારોનો મિલકત પરનો સ્ટેટસ આ કાર્યવાહી દ્વારા નક્કી કરવામાં આવ્યો નથી. સાથે જ વીજળીનો પુરવઠો પુનઃસ્થાપિત થવાથી કબજેદારોના પક્ષે કોઈ હક અથવા Equity ઊભી થશે નહીં. આ વીજ પુરવઠો કોલકાતા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલી કાર્યવાહી અથવા સિવિલ કોર્ટ સમક્ષ પેન્ડિંગ કાર્યવાહી, જે લાગુ પડે તેને આધીન રહેશે. આ લેખ ભારતીય કાયદાને સરળ ભાષામાં સમજાવવામાં માટે U R VAKIL AI દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે અને વ્યક્તિગત રીતે નિષ્ણાંતો દ્વારા ચેક કરેલ છે, U R VAKIL AI ખાસ ભારત ના કાયદા માટે બનાવેલ હોવાથી વધારે ભરોસાપાત્ર છે.*
ચુકાદાનો કાનૂની સાર : મિલકત ની માલિકી બાબતે વિવાદ હોય તો પણ વીજ કનેક્શન આપવાથી ઇનકાર કરી શકાય નહીં : કલકત્તા હાઈકોર્ટ
આ ચુકાદામાં બે મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધાંતો એકસાથે જોવા મળે છે.
પ્રથમ, વીજળી જેવી મૂળભૂત અને આવશ્યક સુવિધા વ્યક્તિના ગૌરવપૂર્ણ જીવન સાથે જોડાયેલી છે.
બીજું, કોઈ વ્યક્તિને વીજળીનો પુરવઠો આપવો એટલે તેને મિલકત પર કબજાનો માલિકી હક અથવા અન્ય કોઈ કાનૂની Equity આપવી નહીં.
અર્થાત્, “વીજળીનો અધિકાર” અને “મિલકત પરનો અધિકાર” બંને અલગ મુદ્દા છે.
મિલકત અંગેની કાર્યવાહી ચાલુ હોય તો પણ વીજળીનો પુરવઠો આપવાનો નિર્ણય માત્ર માનવ ગૌરવપૂર્ણ જીવન માટેની આવશ્યક સુવિધાના સંદર્ભમાં હોઈ શકે છે. મિલકતના કબજા અથવા માલિકીના પ્રશ્નનો અંતિમ નિર્ણય સંબંધિત કોર્ટ અથવા સત્તાધિકારી દ્વારા જ થશે.
અંતિમ નિર્ણય
કલકત્તા હાઈકોર્ટે વીજળી પુનઃસ્થાપિત કરવાના આદેશમાં હસ્તક્ષેપ કરવાનો ઇનકાર કર્યો અને અપીલ તથા સંબંધિત અરજીનો નિકાલ કર્યો. કેસમાં ખર્ચ અંગે કોઈ આદેશ કરવામાં આવ્યો નથી.
U R VAKIL UPDATE
આ ચુકાદાનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ સંદેશ એ છે કે મિલકત અંગેનો વિવાદ અને વ્યક્તિનું ગૌરવપૂર્ણ જીવન જીવવાનો પ્રશ્ન અલગ રીતે જોવાનો છે.
મિલકત પર કોઈ વ્યક્તિનો કાનૂની હક છે કે નહીં તે અલગ પ્રશ્ન છે, પરંતુ માત્ર તે વિવાદના કારણે વીજળી જેવી આવશ્યક સુવિધાથી વ્યક્તિને વંચિત કરવી યોગ્ય છે કે નહીં, તે પ્રશ્નને કોર્ટ માનવ ગૌરવ અને જીવનના અધિકારના પરિપ્રેક્ષ્યમાં જોઈ શકે છે.
સાથે જ આ ચુકાદો એ પણ સ્પષ્ટ કરે છે કે વીજળીનો પુરવઠો પુનઃસ્થાપિત થવાથી કબજેદારને મિલકત પર કોઈ માલિકી, કબજો અથવા અન્ય Equity પ્રાપ્ત થતી નથી.
આથી, આ ચુકાદો “વીજળીનો પુરવઠો” અને “મિલકત પરનો કાનૂની અધિકાર” વચ્ચેની મહત્વપૂર્ણ કાનૂની ભેદરેખા સ્પષ્ટ કરે છે.
કેસનું નામ:
Sri Avijit Singha Roy & Anr. v. M/s. GTS Constructions & Ors.
કેસ નંબર:
MAT 1386 of 2026
CAN 1 of 2026
ચુકાદાની તારીખ:
27 ઓગસ્ટ 2026
કોર્ટ:
Calcutta High Court
બેન્ચ:
Justice Shampa Sarkar
Justice Arjun Ray Mukherjeeઆ લેખ સંપૂર્ણપણે આપેલી PDFમાં રહેલા ચુકાદાના આધારે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.
આધારભૂત કાયદાકીય માહિતી માટે એકમાત્ર ભરોસાપાત્ર U R VAKIL UPDATE
કાયદાની જટિલ વાતોને સરળ શબ્દોમાં સમજવા માટે U R VAKIL AI તમારી સાથે છે
U R VAKIL AI ભારતીય કાયદા માટે બનાવવામાં આવેલ AI પ્લેટફોર્મ છે અને વિવિધ ભારતીય ભાષાઓમાં કાનૂની માહિતી સમજવામાં મદદ કરે છે.
U R VAKIL AI App Google Play Store પર ઉપલબ્ધ છે.
