AIBE – IPC – 503 થી 506: ગુનાહિત ધમકી – Criminal Intimidation

Click the Language Button below to read in your language.

ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ 503 થી 506 ગુનાહિત ધમકી સંબંધિત મહત્ત્વપૂર્ણ જોગવાઈઓ છે. AIBE પરીક્ષાની તૈયારી કરતા કાયદાના વિદ્યાર્થીઓ માટે આ કલમો સમજવી ખૂબ જરૂરી છે, કારણ કે તેમાં ધમકીનો અર્થ, ગુનાહિત ઇરાદો, ધમકી આપવાના વિવિધ પ્રકારો અને તેના માટેની સજાની જોગવાઈઓનો સમાવેશ થાય છે. રોજિંદા જીવનમાં કોઈ વ્યક્તિને ડરાવવા, તેની પાસેથી મનગમતું કામ કરાવવા અથવા તેને કાયદેસર હકનો ઉપયોગ કરતાં રોકવા માટે ધમકી આપવામાં આવે, ત્યારે કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં તે ગુનાહિત ધમકી બની શકે છે. જોકે, દરેક કડવા શબ્દો કે ગુસ્સામાં બોલાયેલા વાક્યો આપમેળે ગુનો બની જતા નથી. ધમકીનું સ્વરૂપ, તેનો હેતુ અને સમગ્ર સંજોગો ધ્યાનમાં લેવા જરૂરી છે.

આવો, IPCની આ કલમોને સરળ ગુજરાતી ભાષામાં સમજીએ.

1. IPC કલમ 503 – ગુનાહિત ધમકીની વ્યાખ્યા

કલમ 503 ગુનાહિત ધમકી એટલે કે Criminal Intimidation શું છે તે સમજાવે છે.

જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ બીજી વ્યક્તિને તેના શરીર, પ્રતિષ્ઠા અથવા મિલકતને નુકસાન પહોંચાડવાની ધમકી આપે, અથવા તે વ્યક્તિના હિત સાથે જોડાયેલી અન્ય વ્યક્તિના શરીર કે પ્રતિષ્ઠાને નુકસાન પહોંચાડવાની ધમકી આપે, અને આ ધમકી આપવાનો હેતુ સામેની વ્યક્તિમાં ભય પેદા કરવાનો હોય અથવા તેને એવું કામ કરવા મજબૂર કરવાનો હોય જે કરવા માટે તે કાયદેસર રીતે બંધાયેલી નથી, અથવા તે કાયદેસર રીતે કરી શકે તેવું કામ કરતાં રોકવાનો હોય, ત્યારે ગુનાહિત ધમકીનો ગુનો બની શકે છે.

સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, કોઈને ડરાવીને તેની ઇચ્છા વિરુદ્ધ કામ કરાવવા કે તેનો કાયદેસર હક છીનવી લેવાનો પ્રયાસ ગુનાહિત ધમકીના દાયરામાં આવી શકે છે.

ઉદાહરણ તરીકે, કોઈ વ્યક્તિ બીજા વ્યક્તિને કહે કે, “જો તું મારી વિરુદ્ધ કોર્ટમાં સાક્ષી આપીશ તો હું તને જાનથી મારી નાખીશ.” જો આ ધમકી કાયદામાં જણાવેલા જરૂરી તત્ત્વો ધરાવતી હોય, તો તે ગુનાહિત ધમકી બની શકે છે.

ગુનાહિત ધમકીના મુખ્ય તત્ત્વો આ પ્રમાણે છે:

1. કોઈ વ્યક્તિને નુકસાન પહોંચાડવાની ધમકી આપવામાં આવી હોવી જોઈએ.
2. ધમકી શરીર, પ્રતિષ્ઠા અથવા મિલકતને લગતી હોઈ શકે છે; કાયદામાં નિર્ધારિત સંજોગોમાં અન્ય સંબંધિત વ્યક્તિને નુકસાનની ધમકી પણ આવરી લેવાય છે.
3. ધમકી પાછળ ભય પેદા કરવાનો અથવા વ્યક્તિને કોઈ કાર્ય કરવા કે ન કરવા મજબૂર કરવાનો ઇરાદો હોવો જોઈએ.
4. માત્ર શબ્દો નહીં, પરંતુ ધમકીનો સંદર્ભ, હેતુ અને સંજોગો પણ મહત્ત્વ ધરાવે છે.

2. IPC કલમ 504 અને 506 સાથેનો તફાવત

અહીં એક મહત્ત્વની વાત સમજવી જોઈએ. કલમ 503 ગુનાહિત ધમકીની વ્યાખ્યા આપે છે, જ્યારે કલમ 506 તે ગુના માટેની સજાની જોગવાઈ કરે છે.

કલમ 504 ઇરાદાપૂર્વક અપમાન કરીને શાંતિભંગ થાય તેવી ઉશ્કેરણી કરવા સંબંધિત છે. તેથી અપમાન અને ગુનાહિત ધમકી બંને અલગ પ્રકારના કાનૂની પ્રશ્નો છે. કોઈ વ્યક્તિનું અપમાન થયું હોય એટલા માત્રથી કલમ 503 લાગુ પડતી નથી; ગુનાહિત ધમકી માટે જરૂરી તત્ત્વો પણ હોવા જોઈએ.

3. IPC કલમ 506 – ગુનાહિત ધમકી માટેની સજા

કલમ 506 ગુનાહિત ધમકી આપનાર વ્યક્તિને થતી સજા નક્કી કરે છે.

સામાન્ય ગુનાહિત ધમકી માટે બે વર્ષ સુધીની કેદ, દંડ અથવા બંને થઈ શકે છે.

પરંતુ જો ધમકી વધુ ગંભીર સ્વરૂપની હોય, તો સજા પણ વધુ ગંભીર બની શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, કોઈને જાનથી મારી નાખવાની, ગંભીર ઇજા પહોંચાડવાની, આગ લગાવીને મિલકતનો નાશ કરવાની અથવા કાયદામાં ઉલ્લેખિત અન્ય ગંભીર નુકસાન પહોંચાડવાની ધમકી આપવામાં આવે, તો કલમ 506ના વધુ ગંભીર ભાગ હેઠળ સાત વર્ષ સુધીની કેદ, દંડ અથવા બંને થઈ શકે છે.

આ ઉપરાંત, કોઈ સ્ત્રીના ચારિત્ર્યને લગતા ચોક્કસ પ્રકારના આક્ષેપો કરવાની ધમકી આપવી પણ આ કલમના ગંભીર ભાગમાં આવરી લેવામાં આવી છે.

માત્ર ધમકીના શબ્દો પરથી જ સજા નક્કી થતી નથી. કેસના પુરાવા, ધમકીનો હેતુ અને કાયદામાં નિર્ધારિત તત્ત્વોનું મૂલ્યાંકન કરવું પડે છે.

4. IPC કલમ 505 અને ગુનાહિત ધમકી વચ્ચેનો તફાવત

કલમ 505 અને કલમ 503 એકસરખી નથી.

કલમ 505 જાહેર શાંતિ વિરુદ્ધના નિવેદનો, અફવાઓ અથવા અહેવાલો સંબંધિત ચોક્કસ ગુનાઓ સાથે જોડાયેલી છે. બીજી તરફ, કલમ 503 મુખ્યત્વે કોઈ વ્યક્તિને નુકસાનની ધમકી આપીને ભયભીત કરવા અથવા તેને કોઈ કાર્ય કરવા કે ન કરવા મજબૂર કરવાના ઇરાદા સાથે સંબંધિત છે.

AIBE પરીક્ષામાં આ બંને કલમોને અલગ ઓળખવી જરૂરી છે.

5. IPC કલમ 507 – ગુનાહિત ધમકી આપનારની ઓળખ છુપાવવી

ભલે આ લેખનો મુખ્ય વિષય કલમ 503 થી 506 હોય, પરંતુ તેની સાથે કલમ 507 સમજવી પણ ઉપયોગી છે.

જો કોઈ વ્યક્તિ પોતાની ઓળખ છુપાવીને અથવા ધમકી આપનારનું નામ કે સરનામું છુપાવવા માટે ખાસ સાવચેતી રાખીને ગુનાહિત ધમકી આપે, તો કલમ 507 લાગુ પડી શકે છે. આ કલમ હેઠળ સામાન્ય ગુનાહિત ધમકી માટેની સજા ઉપરાંત બે વર્ષ સુધીની વધારાની કેદની જોગવાઈ છે.

ઉદાહરણ તરીકે, કોઈ વ્યક્તિ પોતાની ઓળખ છુપાવીને પત્ર અથવા અન્ય માધ્યમથી ધમકી આપે, તો હકીકતો અને પુરાવા પ્રમાણે કલમ 507નો પ્રશ્ન ઊભો થઈ શકે છે.

6. IPC અને BNS વચ્ચેનો તફાવત

ભારતીય ન્યાય સંહિતા, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita – BNS) 1 જુલાઈ, 2024થી અમલમાં આવી. IPC હેઠળની ગુનાહિત ધમકીની જોગવાઈઓ માટે BNSમાં સંબંધિત કલમો નીચે મુજબ છે.

ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC)	ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS)	વિષય
કલમ 503	કલમ 351(1)	ગુનાહિત ધમકીની વ્યાખ્યા
કલમ 506	કલમ 351(2) અને 351(3)	ગુનાહિત ધમકી માટેની સજા
કલમ 507	કલમ 351(4)	ઓળખ છુપાવીને ગુનાહિત ધમકી આપવી

નોંધ: BNSની કલમ 351માં ગુનાહિત ધમકીની વ્યાખ્યા અને સજાની જોગવાઈઓ એક જ કલમના જુદા પેટાભાગોમાં સમાવાઈ છે. તેથી IPC અને BNSની જોગવાઈઓની તુલના કરતી વખતે માત્ર કલમ નંબર નહીં, પરંતુ સંબંધિત પેટાભાગ પણ ધ્યાનમાં રાખવો.

7. AIBE પરીક્ષા માટે યાદ રાખવાના મહત્ત્વપૂર્ણ મુદ્દા

કલમ 503 – ગુનાહિત ધમકીની વ્યાખ્યા.

કલમ 506 – ગુનાહિત ધમકી માટેની સજા.

કલમ 507 – ઓળખ છુપાવીને ગુનાહિત ધમકી આપવી.

કલમ 505 – જાહેર શાંતિ વિરુદ્ધનાં ચોક્કસ નિવેદનો અને અફવાઓ સંબંધિત ગુનાઓ.

સામાન્ય ગુનાહિત ધમકી માટે IPC કલમ 506 હેઠળ બે વર્ષ સુધીની કેદ, દંડ અથવા બંને થઈ શકે છે.

કલમ 506ના ગંભીર ભાગ હેઠળ ચોક્કસ પ્રકારની ગંભીર ધમકી માટે સાત વર્ષ સુધીની કેદ, દંડ અથવા બંને થઈ શકે છે.

BNSમાં ગુનાહિત ધમકી માટેની મુખ્ય જોગવાઈ કલમ 351 છે.

ગુનાહિત ધમકીનો કાયદો વ્યક્તિની સુરક્ષા, પ્રતિષ્ઠા અને મિલકતનું રક્ષણ કરવા માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે. કોઈ વ્યક્તિને ડરાવીને તેની સ્વતંત્રતા પર અસર કરવાનો પ્રયાસ થાય ત્યારે કાયદો ચોક્કસ સંજોગોમાં રક્ષણ પૂરું પાડે છે. જોકે, દરેક ધમકી જેવા લાગતા શબ્દો ગુનો નથી બનતા; તેના માટે કાયદામાં દર્શાવેલાં તત્ત્વો અને કેસના પુરાવા મહત્ત્વના છે. AIBEની તૈયારી કરતા વિદ્યાર્થીઓએ કલમ 503ની વ્યાખ્યા, કલમ 506ની સજા અને BNSની કલમ 351 વચ્ચેનો સંબંધ ખાસ યાદ રાખવો જોઈએ. આ ત્રણ મુદ્દા સ્પષ્ટ હશે તો આ વિષયના પ્રશ્નો સમજવામાં સરળતા રહેશે.

AIBE પરીક્ષા માટે IPC કલમ 503 થી 506 – ગુનાહિત ધમકી (Criminal Intimidation) વિષય પર 20 મહત્ત્વપૂર્ણ બહુવિકલ્પી પ્રશ્નો (MCQ) નીચે આપેલા છે. દરેક પ્રશ્નની સાથે સાચો જવાબ અને ટૂંકી સમજૂતી પણ આપી છે.

AIBE – IPC કલમ 503 થી 506 – 20 MCQ

પ્રશ્ન 1. IPCની કઈ કલમમાં ગુનાહિત ધમકીની વ્યાખ્યા આપવામાં આવી છે?

(A) કલમ 499 (B) કલમ 503 (C) કલમ 504 (D) કલમ 506

સાચો જવાબ: (B) કલમ 503

સમજૂતી: IPCની કલમ 503 ગુનાહિત ધમકીની વ્યાખ્યા આપે છે.

પ્રશ્ન 2. IPCની કઈ કલમ ગુનાહિત ધમકી માટેની સજા સાથે સંબંધિત છે?

(A) કલમ 501 (B) કલમ 502 (C) કલમ 506 (D) કલમ 507

સાચો જવાબ: (C) કલમ 506

સમજૂતી: કલમ 506 હેઠળ ગુનાહિત ધમકી માટેની સજાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

પ્રશ્ન 3. ગુનાહિત ધમકીમાં મુખ્યત્વે કયો ઇરાદો હોવો જરૂરી છે?

(A) પૈસા કમાવવાનો (B) સામેની વ્યક્તિને ભયભીત કરવાનો અથવા તેને કોઈ કાર્ય કરવા કે ન કરવા મજબૂર કરવાનો (C) મિલકત ખરીદવાનો (D) કરાર કરવાનો

સાચો જવાબ: (B) સામેની વ્યક્તિને ભયભીત કરવાનો અથવા તેને કોઈ કાર્ય કરવા કે ન કરવા મજબૂર કરવાનો

સમજૂતી: ગુનાહિત ધમકીમાં નુકસાનની ધમકી સાથે કાયદામાં જણાવેલો ઇરાદો હોવો જરૂરી છે.

પ્રશ્ન 4. IPCની કલમ 503 હેઠળ કયા પ્રકારના નુકસાનની ધમકીનો સમાવેશ થઈ શકે છે?

(A) માત્ર શરીરને નુકસાન (B) માત્ર મિલકતને નુકસાન (C) શરીર, પ્રતિષ્ઠા અથવા મિલકતને નુકસાન (D) માત્ર આર્થિક નુકસાન

સાચો જવાબ: (C) શરીર, પ્રતિષ્ઠા અથવા મિલકતને નુકસાન

સમજૂતી: કલમ 503માં શરીર, પ્રતિષ્ઠા અને મિલકતને નુકસાનની ધમકીનો સમાવેશ થાય છે. તેમાં કાયદામાં નિર્ધારિત સંજોગોમાં સંબંધિત અન્ય વ્યક્તિને નુકસાનની ધમકી પણ આવરી લેવાય છે.

પ્રશ્ન 5. સામાન્ય ગુનાહિત ધમકી માટે IPC કલમ 506 હેઠળ મહત્તમ કેટલી કેદ થઈ શકે છે?

(A) છ મહિના (B) એક વર્ષ (C) બે વર્ષ (D) સાત વર્ષ

સાચો જવાબ: (C) બે વર્ષ

સમજૂતી: સામાન્ય ગુનાહિત ધમકી માટે બે વર્ષ સુધીની કેદ, દંડ અથવા બંને થઈ શકે છે.

પ્રશ્ન 6. નીચેમાંથી કઈ ધમકી IPC કલમ 506ના ગંભીર ભાગ હેઠળ આવી શકે છે?

(A) કોઈને સામાન્ય વાતમાં અસહમતિ દર્શાવવી (B) કોઈને જાનથી મારી નાખવાની ધમકી આપવી (C) કોઈની સાથે વાત કરવાનું બંધ કરવું (D) કોઈની ટીકા કરવી

સાચો જવાબ: (B) કોઈને જાનથી મારી નાખવાની ધમકી આપવી

સમજૂતી: જાનથી મારી નાખવાની ધમકી જેવી ગંભીર ધમકી, અન્ય જરૂરી તત્ત્વો સાબિત થાય ત્યારે, કલમ 506ના ગંભીર ભાગ હેઠળ આવી શકે છે.

પ્રશ્ન 7. IPC કલમ 506ના ગંભીર ભાગ હેઠળ મહત્તમ કેટલી કેદ થઈ શકે છે?

(A) બે વર્ષ (B) ત્રણ વર્ષ (C) પાંચ વર્ષ (D) સાત વર્ષ

સાચો જવાબ: (D) સાત વર્ષ

સમજૂતી: કલમ 506ના ગંભીર ભાગ હેઠળ નિર્ધારિત પ્રકારની ધમકી માટે સાત વર્ષ સુધીની કેદ, દંડ અથવા બંને થઈ શકે છે.

પ્રશ્ન 8. કોઈ વ્યક્તિ સાક્ષીને કહે છે કે, “જો તું મારી વિરુદ્ધ સાક્ષી આપીશ તો તને મારી નાખીશ.” યોગ્ય સંજોગોમાં આ કયો ગુનો બની શકે છે?

(A) માનહાનિ (B) ગુનાહિત ધમકી (C) ચોરી (D) વિશ્વાસઘાત

સાચો જવાબ: (B) ગુનાહિત ધમકી

સમજૂતી: સાક્ષીને ભયભીત કરીને કાયદેસર કાર્યવાહીથી રોકવાનો પ્રયાસ ગુનાહિત ધમકી બની શકે છે.

પ્રશ્ન 9. IPC કલમ 504 મુખ્યત્વે કયા ગુના સાથે સંબંધિત છે?

(A) ઇરાદાપૂર્વક અપમાન કરીને શાંતિભંગ માટે ઉશ્કેરણી કરવી (B) ચોરી કરવી (C) બનાવટી દસ્તાવેજ તૈયાર કરવો (D) લૂંટ કરવી

સાચો જવાબ: (A) ઇરાદાપૂર્વક અપમાન કરીને શાંતિભંગ માટે ઉશ્કેરણી કરવી

સમજૂતી: કલમ 504 ઇરાદાપૂર્વકના અપમાન અને તેનાથી શાંતિભંગ થવાની શક્યતા સાથે સંબંધિત છે.

પ્રશ્ન 10. ગુનાહિત ધમકી અને સામાન્ય અપમાન વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત કયો છે?

(A) બંને હંમેશાં એક જ ગુના છે (B) ગુનાહિત ધમકીમાં કાયદા મુજબ નુકસાનની ધમકી અને જરૂરી ઇરાદો હોવો જોઈએ (C) અપમાન માટે હંમેશાં સાત વર્ષની કેદ થાય છે (D) બંને માટે કોઈ કાનૂની જોગવાઈ નથી

સાચો જવાબ: (B) ગુનાહિત ધમકીમાં કાયદા મુજબ નુકસાનની ધમકી અને જરૂરી ઇરાદો હોવો જોઈએ

સમજૂતી: દરેક અપમાન ગુનાહિત ધમકી નથી. બંને ગુનાઓનાં કાનૂની તત્ત્વો અલગ છે.

પ્રશ્ન 11. IPC કલમ 507 કઈ પરિસ્થિતિ સાથે સંબંધિત છે?

(A) ઓળખ છુપાવીને ગુનાહિત ધમકી આપવી (B) જાહેરમાં સભા યોજવી (C) ચોરીનો માલ ખરીદવો (D) બનાવટી સિક્કા બનાવવા

સાચો જવાબ: (A) ઓળખ છુપાવીને ગુનાહિત ધમકી આપવી

સમજૂતી: કલમ 507માં અનામી સંદેશ અથવા ધમકી આપનારની ઓળખ છુપાવવાની સાવચેતી સાથે આપવામાં આવેલી ગુનાહિત ધમકી માટે વધારાની સજાની જોગવાઈ છે.

પ્રશ્ન 12. IPC કલમ 505 મુખ્યત્વે શેના સંબંધમાં છે?

(A) જાહેર શાંતિ વિરુદ્ધનાં ચોક્કસ નિવેદનો અને અફવાઓ (B) ખાનગી મિલકતની ખરીદી (C) કરારનો ભંગ (D) લગ્નવિચ્છેદ

સાચો જવાબ: (A) જાહેર શાંતિ વિરુદ્ધનાં ચોક્કસ નિવેદનો અને અફવાઓ

સમજૂતી: કલમ 505 જાહેર શાંતિને અસર કરી શકે તેવા કાયદામાં નિર્ધારિત નિવેદનો, અફવાઓ અને અહેવાલો સંબંધિત ગુનાઓને આવરી લે છે.

પ્રશ્ન 13. ગુનાહિત ધમકી સાબિત કરવા માટે કઈ બાબત મહત્ત્વપૂર્ણ છે?

(A) માત્ર ધમકી આપનારની ઉંમર (B) માત્ર ઘટનાનું સ્થળ (C) ધમકીના શબ્દો, ઇરાદો, સંજોગો અને ઉપલબ્ધ પુરાવા (D) માત્ર ફરિયાદીનો વ્યવસાય

સાચો જવાબ: (C) ધમકીના શબ્દો, ઇરાદો, સંજોગો અને ઉપલબ્ધ પુરાવા

સમજૂતી: ગુનાનો નિર્ણય માત્ર એક વાક્યના આધારે થતો નથી. કાનૂની તત્ત્વો અને સમગ્ર પુરાવાનું મૂલ્યાંકન જરૂરી છે.

પ્રશ્ન 14. કોઈ વ્યક્તિ ગુસ્સામાં કડવા શબ્દો બોલે, તો શું દરેક કિસ્સામાં ગુનાહિત ધમકીનો ગુનો બને છે?

(A) હા, હંમેશાં (B) ના, ક્યારેય નહીં (C) જરૂરી કાનૂની તત્ત્વો અને સંજોગો પર આધાર રાખે છે (D) માત્ર જાહેર સ્થળે બને છે

સાચો જવાબ: (C) જરૂરી કાનૂની તત્ત્વો અને સંજોગો પર આધાર રાખે છે

સમજૂતી: માત્ર ગુસ્સામાં બોલાયેલા શબ્દો પૂરતા નથી. નુકસાનની ધમકી અને કાયદામાં જરૂરી ઇરાદો સહિતનાં તત્ત્વો તપાસવાં પડે છે.

પ્રશ્ન 15. BNSમાં ગુનાહિત ધમકીની મુખ્ય જોગવાઈ કઈ કલમમાં છે?

(A) કલમ 303 (B) કલમ 308 (C) કલમ 351 (D) કલમ 356

સાચો જવાબ: (C) કલમ 351

સમજૂતી: ભારતીય ન્યાય સંહિતા, 2023ની કલમ 351 ગુનાહિત ધમકીની વ્યાખ્યા અને સજાની જોગવાઈઓ સાથે સંબંધિત છે.

પ્રશ્ન 16. IPC કલમ 503ને BNSની કઈ જોગવાઈ સાથે સરખાવી શકાય?

(A) કલમ 351(1) (B) કલમ 351(4) (C) કલમ 303 (D) કલમ 356

સાચો જવાબ: (A) કલમ 351(1)

સમજૂતી: BNSની કલમ 351(1) ગુનાહિત ધમકીની વ્યાખ્યા સાથે સંબંધિત છે.

પ્રશ્ન 17. IPC કલમ 506ને BNSની કઈ જોગવાઈઓ સાથે સરખાવી શકાય?

(A) કલમ 351(2) અને 351(3) (B) કલમ 303 અને 304 (C) કલમ 318 અને 319 (D) કલમ 356(1) અને 356(2)

સાચો જવાબ: (A) કલમ 351(2) અને 351(3)

સમજૂતી: BNSની કલમ 351ના પેટાભાગ (2) અને (3) ગુનાહિત ધમકી માટેની સામાન્ય તથા ગંભીર સજાની જોગવાઈઓ સાથે સંબંધિત છે.

પ્રશ્ન 18. BNSની કલમ 351(4) કઈ બાબત સાથે સંબંધિત છે?

(A) સામાન્ય ચોરી (B) ઓળખ છુપાવીને ગુનાહિત ધમકી આપવી (C) માનહાનિ (D) બેદરકારીથી વાહન ચલાવવું

સાચો જવાબ: (B) ઓળખ છુપાવીને ગુનાહિત ધમકી આપવી

સમજૂતી: BNSની કલમ 351(4) અનામી સંદેશ અથવા ઓળખ છુપાવીને આપવામાં આવેલી ગુનાહિત ધમકી સાથે સંબંધિત છે.

પ્રશ્ન 19. IPC કલમ 503 હેઠળ ધમકીનો હેતુ કાયદેસર રીતે વ્યક્તિ શું કરી શકે છે તે કામ કરતાં તેને રોકવાનો હોય, તો શું તે ગુનાહિત ધમકી બની શકે?

(A) ના, ક્યારેય નહીં (B) હા, જો અન્ય જરૂરી કાનૂની તત્ત્વો પૂર્ણ થાય (C) માત્ર જો મિલકતનું નુકસાન થયું હોય (D) માત્ર જો ધમકી લેખિતમાં આપવામાં આવી હોય

સાચો જવાબ: (B) હા, જો અન્ય જરૂરી કાનૂની તત્ત્વો પૂર્ણ થાય

સમજૂતી: કાયદેસર રીતે કરી શકાય તેવું કાર્ય ન કરવા મજબૂર કરવાનો ઇરાદો પણ કલમ 503 હેઠળ મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

પ્રશ્ન 20. IPC કલમ 503 થી 506નો અભ્યાસ કરતા AIBEના ઉમેદવારે કઈ બાબત સૌથી સારી રીતે યાદ રાખવી જોઈએ?

(A) કલમ 503 વ્યાખ્યા આપે છે અને કલમ 506 સજાની જોગવાઈ કરે છે (B) કલમ 503 માત્ર ચોરી માટે છે (C) કલમ 506 માત્ર માનહાનિ માટે છે (D) આ કલમોનો ફોજદારી કાયદા સાથે સંબંધ નથી

સાચો જવાબ: (A) કલમ 503 વ્યાખ્યા આપે છે અને કલમ 506 સજાની જોગવાઈ કરે છે

સમજૂતી: પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ કલમ 503ની વ્યાખ્યા, કલમ 506ની સજા અને BNSની કલમ 351 સાથેનો સંબંધ સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

અંતિમ પુનરાવર્તન

IPC કલમ 503 – ગુનાહિત ધમકીની વ્યાખ્યા.

IPC કલમ 506 – ગુનાહિત ધમકી માટેની સજા.

IPC કલમ 507 – ઓળખ છુપાવીને ગુનાહિત ધમકી આપવી.

BNS કલમ 351 – ગુનાહિત ધમકી સંબંધિત જોગવાઈઓ.

AIBE માટે ખાસ યાદ રાખો: સામાન્ય ગુનાહિત ધમકી માટે IPC કલમ 506 હેઠળ બે વર્ષ સુધીની કેદ, દંડ અથવા બંને થઈ શકે છે. ગંભીર પ્રકારની ધમકી માટે સાત વર્ષ સુધીની કેદ, દંડ અથવા બંને થઈ શકે છે.