AIBE – CrPC કલમ 204 – સમન્સ અથવા વોરન્ટ જારી કરવું અને BNSS કલમ 227

Click the Language Button below to read in your language.

ફોજદારી કેસમાં જ્યારે મેજિસ્ટ્રેટને લાગે કે આરોપી સામે કાર્યવાહી શરૂ કરવા માટે પૂરતું પ્રાથમિક કારણ છે, ત્યારે કોર્ટ આરોપીને પોતાની સમક્ષ હાજર થવા માટે સમન્સ અથવા વોરન્ટ જારી કરી શકે છે. ફોજદારી ન્યાયપ્રક્રિયામાં આ એક મહત્ત્વનું પગલું છે, કારણ કે તેના દ્વારા કોર્ટની કાર્યવાહી આરોપી સુધી પહોંચે છે અને કેસ આગળ વધવાનો માર્ગ ખુલ્લો થાય છે.

AIBE પરીક્ષામાં CrPCની કલમ 204 અને તેની સાથે સંબંધિત BNSSની જોગવાઈ સમજવી જરૂરી છે. ખાસ કરીને સમન્સ ક્યારે જારી થાય, વોરન્ટ ક્યારે જારી થઈ શકે અને બંને વચ્ચે શું તફાવત છે તે બાબતો પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ ઉપયોગી છે.

CrPC કલમ 204 – Issue of Process

CrPC, 1973ની કલમ 204 મેજિસ્ટ્રેટ દ્વારા સમન્સ અથવા વોરન્ટ જારી કરવાની જોગવાઈ કરે છે. જ્યારે કોઈ ફરિયાદ અથવા અન્ય કાયદેસર રીતે પ્રાપ્ત માહિતીના આધારે મેજિસ્ટ્રેટ ગુનાનું સંજ્ઞાન લે છે અને ઉપલબ્ધ સામગ્રીના આધારે આગળ કાર્યવાહી કરવા માટે પૂરતું કારણ હોવાનું માને છે, ત્યારે તે આરોપીની હાજરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે યોગ્ય પ્રક્રિયા જારી કરે છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, કોર્ટને એવું લાગે કે કેસમાં આગળ વધવું જોઈએ, ત્યારે આરોપીને કોર્ટમાં બોલાવવા માટે સમન્સ અથવા વોરન્ટ જારી કરવામાં આવે છે.

કલમ 204ની મુખ્ય જોગવાઈઓ

(1) સમન્સ કેસ (Summons-case) હોય તો મેજિસ્ટ્રેટ આરોપીની હાજરી માટે સમન્સ જારી કરે છે.

(2) વોરન્ટ કેસ (Warrant-case) હોય તો મેજિસ્ટ્રેટ આરોપીની હાજરી માટે વોરન્ટ અથવા સમન્સ જારી કરી શકે છે. કઈ પ્રક્રિયા અપનાવવી તે કેસના સંજોગો અને કાયદાની જોગવાઈઓ પર આધારિત છે.

(3) જો કોઈ કાયદા હેઠળ જરૂરી હોય, તો ફરિયાદી અથવા સાક્ષીઓની યાદી દાખલ ન કરવામાં આવી હોય ત્યાં સુધી પ્રક્રિયા જારી કરી શકાતી નથી.

(4) જ્યારે કોર્ટની કાર્યવાહી શરૂ કરવા માટે નિર્ધારિત ફી અથવા પ્રક્રિયા ફી ભરવાની હોય, ત્યારે કાયદા મુજબ તે ફી ભરવાની જરૂર પડી શકે છે.

(5) ફરિયાદ લેખિત હોય તેવા કેસમાં સમન્સ અથવા વોરન્ટ સાથે ફરિયાદની નકલ મોકલવાની જોગવાઈ લાગુ પડે છે.

મહત્ત્વની વાત એ છે કે સમન્સ કે વોરન્ટ જારી કરવાનો અર્થ એ નથી કે આરોપી દોષિત સાબિત થઈ ગયો છે. આ માત્ર કોર્ટની કાર્યવાહી માટે આરોપીની હાજરી સુનિશ્ચિત કરવાનું પગલું છે. દોષિત છે કે નહીં તે પુરાવા અને ટ્રાયલના આધારે નક્કી થાય છે.

BNSS કલમ 227 – Issue of Process

ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા, 2023 (BNSS)ની કલમ 227 સમન્સ અથવા વોરન્ટ જારી કરવા સંબંધિત જોગવાઈ છે. તે CrPCની કલમ 204ને અનુરૂપ છે. BNSS 1 જુલાઈ, 2024થી અમલમાં આવી છે. તેથી AIBE માટે જૂની CrPC જોગવાઈ અને તેની નવી BNSS સમકક્ષ જોગવાઈ વચ્ચેનો સંબંધ યાદ રાખવો જરૂરી છે. BNSS કલમ 227 હેઠળ મેજિસ્ટ્રેટ જ્યારે આગળ કાર્યવાહી કરવા માટે પૂરતું કારણ હોવાનું માને છે, ત્યારે ગુનાના પ્રકાર અને કેસની પરિસ્થિતિ અનુસાર સમન્સ અથવા વોરન્ટ જારી કરી શકે છે.

આ જોગવાઈનો હેતુ એ છે કે આરોપીને કોર્ટમાં હાજર થવાની કાયદેસર સૂચના મળે અને ફોજદારી કાર્યવાહી યોગ્ય રીતે આગળ વધી શકે.

સમન્સ અને વોરન્ટ વચ્ચેનો તફાવત

સમન્સ (Summons) એ કોર્ટ દ્વારા વ્યક્તિને નિર્ધારિત તારીખે હાજર રહેવા માટે આપવામાં આવતો કાયદેસર આદેશ છે. તેમાં સામાન્ય રીતે કોર્ટમાં હાજર થવાનું જણાવવામાં આવે છે.

વોરન્ટ (Warrant) એ કોર્ટ દ્વારા જારી કરાયેલ વધુ સત્તાવાળું આદેશ છે, જેના આધારે કાયદા મુજબ ધરપકડ અથવા અન્ય નિર્ધારિત કાર્યવાહી થઈ શકે છે.

ઉદાહરણ તરીકે, કોઈ સામાન્ય સમન્સ કેસમાં મેજિસ્ટ્રેટ આરોપીને કોર્ટમાં હાજર રહેવા સમન્સ મોકલી શકે છે. બીજી તરફ, વોરન્ટ કેસમાં કાયદાની જોગવાઈઓ અને સંજોગોને ધ્યાનમાં રાખીને વોરન્ટ અથવા સમન્સ જારી થઈ શકે છે.

યાદ રાખો: દરેક ફોજદારી કેસમાં સીધું વોરન્ટ જારી થતું નથી. કઈ પ્રક્રિયા અપનાવવી તે લાગુ પડતા કાયદા અને કેસની પરિસ્થિતિ પર આધારિત છે.

કલમ 204 અને કલમ 227નું મહત્ત્વ

આ બંને જોગવાઈઓ ફોજદારી કાર્યવાહી શરૂ થયા પછી આરોપીને કોર્ટ સમક્ષ હાજર કરવાના તબક્કા સાથે સંબંધિત છે.

CrPC કલમ 204 જૂની ફોજદારી પ્રક્રિયા સંહિતામાં લાગુ પડતી જોગવાઈ છે, જ્યારે BNSS કલમ 227 નવી સંહિતા હેઠળ તેની સમકક્ષ જોગવાઈ છે.

AIBEમાં આ બંને કલમોનો સીધો સંબંધ, સમન્સ અને વોરન્ટ વચ્ચેનો તફાવત તથા પ્રક્રિયા જારી કરવાનો હેતુ યાદ રાખવો ઉપયોગી છે.

AIBE પરીક્ષા માટે યાદ રાખવાના મુદ્દા

CrPC કલમ 204 – Issue of Process.

BNSS કલમ 227 – Issue of Process.

Summons-case – સામાન્ય રીતે સમન્સ જારી થાય છે.

Warrant-case – કાયદાની જોગવાઈઓ અનુસાર વોરન્ટ અથવા સમન્સ જારી થઈ શકે છે.

સમન્સ અથવા વોરન્ટ જારી થવું એ દોષિત ઠરાવવાનો નિર્ણય નથી.

આ જોગવાઈનો મુખ્ય હેતુ આરોપીની કોર્ટ સમક્ષ હાજરી સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.

CrPC કલમ 204 અને BNSS કલમ 227 ફોજદારી ન્યાયપ્રક્રિયામાં મહત્ત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે. આ જોગવાઈઓ દ્વારા મેજિસ્ટ્રેટ આરોપીને કોર્ટમાં હાજર થવા માટે સમન્સ અથવા યોગ્ય સંજોગોમાં વોરન્ટ જારી કરી શકે છે. AIBE પરીક્ષાની તૈયારી કરતા વિદ્યાર્થીઓએ બંને કલમોના નંબર, તેમનો હેતુ અને સમન્સ તથા વોરન્ટ વચ્ચેનો તફાવત ખાસ યાદ રાખવો જોઈએ. આ મુદ્દાઓ સમજવાથી ફોજદારી પ્રક્રિયા સંબંધિત પ્રશ્નોનો જવાબ આપવો વધુ સરળ બને છે.

ખાસ પરીક્ષાલક્ષી નોંધ: BNSSમાં નવો ફેરફાર

BNSS કલમ 227 માં એક મહત્ત્વની જોગવાઈ ઉમેરવામાં આવી છે: સમન્સ અથવા વોરન્ટ ઇલેક્ટ્રોનિક માધ્યમથી પણ જારી કરી શકાય છે. આ ફેરફાર AIBE માટે ખાસ યાદ રાખવા જેવો છે. આ ઉપરાંત, આરોપી સામે સમન્સ કે વોરન્ટ જારી કરતાં પહેલાં પ્રોસિક્યુશનના સાક્ષીઓની યાદી દાખલ થયેલી હોવી જરૂરી છે. લેખિત ફરિયાદના આધારે શરૂ થયેલી કાર્યવાહીમાં સમન્સ અથવા વોરન્ટ સાથે ફરિયાદની નકલ પણ જોડવાની હોય છે. ધ્યાનમાં રાખો કે BNSS કલમ 227ની ઉપકલમ (5)માં કલમ 90નો ઉલ્લેખ છે, જ્યારે જૂની CrPC કલમ 204ની ઉપકલમ (5)માં કલમ 87નો ઉલ્લેખ હતો. પરીક્ષામાં જૂની અને નવી જોગવાઈ વચ્ચેનો આ તફાવત પણ પૂછાઈ શકે છે. BPRD+1

AIBE પરીક્ષા માટે CrPC કલમ 204 (Issue of Process) અને BNSS કલમ 227 પર આધારિત 20 મહત્ત્વપૂર્ણ MCQ નીચે આપેલા છે. દરેક પ્રશ્નમાં ચાર વિકલ્પો, સાચો જવાબ અને ટૂંકી સમજૂતી આપવામાં આવી છે.

AIBE Exam – 20 MCQ – CrPC કલમ 204 અને BNSS કલમ 227

પ્રશ્ન 1. CrPC, 1973ની કઈ કલમ સમન્સ અથવા વોરન્ટ જારી કરવાની જોગવાઈ કરે છે?

(A) કલમ 190
(B) કલમ 200
(C) કલમ 204
(D) કલમ 209

સાચો જવાબ: (C) કલમ 204

સમજૂતી: CrPCની કલમ 204 મેજિસ્ટ્રેટ દ્વારા આરોપીની હાજરી માટે સમન્સ અથવા વોરન્ટ જારી કરવાની જોગવાઈ કરે છે.

પ્રશ્ન 2. BNSS, 2023માં CrPC કલમ 204ને અનુરૂપ જોગવાઈ કઈ છે?

(A) કલમ 210
(B) કલમ 223
(C) કલમ 227
(D) કલમ 230

સાચો જવાબ: (C) કલમ 227

સમજૂતી: BNSS કલમ 227 સમન્સ અથવા વોરન્ટ જારી કરવાની પ્રક્રિયા સાથે સંબંધિત છે.

પ્રશ્ન 3. સમન્સ કેસ (Summons-case)માં CrPC કલમ 204 હેઠળ સામાન્ય રીતે શું જારી કરવામાં આવે છે?

(A) ધરપકડ વોરન્ટ
(B) સમન્સ
(C) સજા વોરન્ટ
(D) શોધ વોરન્ટ

સાચો જવાબ: (B) સમન્સ

સમજૂતી: સમન્સ કેસમાં આરોપીને કોર્ટમાં હાજર રહેવા માટે સમન્સ જારી કરવામાં આવે છે.

પ્રશ્ન 4. વોરન્ટ કેસ (Warrant-case)માં CrPC કલમ 204 હેઠળ મેજિસ્ટ્રેટ શું કરી શકે છે?

(A) માત્ર સજા કરી શકે છે
(B) માત્ર જામીન આપી શકે છે
(C) વોરન્ટ અથવા સમન્સ જારી કરી શકે છે
(D) કેસ હંમેશાં બંધ કરી શકે છે

સાચો જવાબ: (C) વોરન્ટ અથવા સમન્સ જારી કરી શકે છે

સમજૂતી: વોરન્ટ કેસમાં આરોપીની હાજરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે કાયદાની જોગવાઈઓ અનુસાર વોરન્ટ અથવા સમન્સ જારી થઈ શકે છે.

પ્રશ્ન 5. CrPC કલમ 204 હેઠળ સમન્સ અથવા વોરન્ટ જારી કરવાનો મુખ્ય હેતુ શું છે?

(A) આરોપીને દોષિત જાહેર કરવો
(B) આરોપીને કોર્ટમાં હાજર કરવો
(C) આરોપીને સજા કરવી
(D) સાક્ષીઓને દોષિત જાહેર કરવા

સાચો જવાબ: (B) આરોપીને કોર્ટમાં હાજર કરવો

સમજૂતી: આ પ્રક્રિયાનો મુખ્ય હેતુ આરોપીની કોર્ટ સમક્ષ હાજરી સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. તે દોષિત ઠરાવવાનો નિર્ણય નથી.

પ્રશ્ન 6. CrPC કલમ 204 હેઠળ કોર્ટ સમન્સ અથવા વોરન્ટ ક્યારે જારી કરી શકે છે?

(A) જ્યારે મેજિસ્ટ્રેટને આગળ કાર્યવાહી કરવા માટે પૂરતું કારણ જણાય
(B) માત્ર આરોપી ગુનો કબૂલે ત્યારે
(C) માત્ર ટ્રાયલ પૂર્ણ થયા પછી
(D) માત્ર હાઈકોર્ટના આદેશથી

સાચો જવાબ: (A) જ્યારે મેજિસ્ટ્રેટને આગળ કાર્યવાહી કરવા માટે પૂરતું કારણ જણાય

સમજૂતી: મેજિસ્ટ્રેટને કાર્યવાહી આગળ વધારવા માટે પૂરતું કારણ જણાય ત્યારે આરોપીની હાજરી માટે પ્રક્રિયા જારી કરવામાં આવે છે.

પ્રશ્ન 7. CrPC કલમ 204ની જોગવાઈ કયા તબક્કા સાથે સંબંધિત છે?

(A) સજા નક્કી કરવાનો તબક્કો
(B) સમન્સ અથવા વોરન્ટ જારી કરવાનો તબક્કો
(C) અપીલનો તબક્કો
(D) ફાંસીની સજા અમલમાં મૂકવાનો તબક્કો

સાચો જવાબ: (B) સમન્સ અથવા વોરન્ટ જારી કરવાનો તબક્કો

સમજૂતી: આ કલમ આરોપીને કોર્ટમાં હાજર કરાવવા માટેની પ્રક્રિયા સાથે સંબંધિત છે.

પ્રશ્ન 8. BNSS કલમ 227 હેઠળ સમન્સ અથવા વોરન્ટ કયા માધ્યમથી જારી કરી શકાય છે?

(A) માત્ર ટપાલ દ્વારા
(B) માત્ર પોલીસ દ્વારા
(C) કાયદા મુજબ ભૌતિક અથવા ઇલેક્ટ્રોનિક માધ્યમથી
(D) માત્ર અખબારમાં જાહેરાત દ્વારા

સાચો જવાબ: (C) કાયદા મુજબ ભૌતિક અથવા ઇલેક્ટ્રોનિક માધ્યમથી

સમજૂતી: BNSS કલમ 227માં ઇલેક્ટ્રોનિક માધ્યમથી પ્રક્રિયા જારી કરવાની જોગવાઈ પણ સામેલ છે.

પ્રશ્ન 9. CrPC કલમ 204 હેઠળ લેખિત ફરિયાદના આધારે કાર્યવાહી શરૂ થાય ત્યારે સમન્સ અથવા વોરન્ટ સાથે સામાન્ય રીતે શું મોકલવું જોઈએ?

(A) આરોપીની મિલકતની યાદી
(B) ફરિયાદની નકલ
(C) સાક્ષીઓના આધાર કાર્ડ
(D) પોલીસની અંતિમ સજા

સાચો જવાબ: (B) ફરિયાદની નકલ

સમજૂતી: લેખિત ફરિયાદના આધારે શરૂ થયેલી કાર્યવાહીમાં આરોપીને ફરિયાદની નકલ આપવાની જોગવાઈ છે.

પ્રશ્ન 10. CrPC કલમ 204(2) મુજબ, જો કાયદા હેઠળ જરૂરી હોય તો પ્રક્રિયા જારી કરતાં પહેલાં કઈ બાબત જરૂરી છે?

(A) ફરિયાદી દ્વારા વકીલ બદલવો
(B) સાક્ષીઓની યાદી દાખલ કરવી
(C) આરોપીએ ગુનો કબૂલ કરવો
(D) કેસ સેશન કોર્ટમાં મોકલવો

સાચો જવાબ: (B) સાક્ષીઓની યાદી દાખલ કરવી

સમજૂતી: કલમ 204(2) મુજબ, જરૂરી હોય ત્યાં સુધી ફરિયાદી અથવા સાક્ષીઓની યાદી દાખલ ન થાય ત્યાં સુધી પ્રક્રિયા જારી કરી શકાતી નથી.

પ્રશ્ન 11. સમન્સ જારી થવાથી શું સાબિત થાય છે?

(A) આરોપી નિશ્ચિતપણે દોષિત છે
(B) આરોપીને આજીવન કેદ થશે
(C) આરોપીને કોર્ટમાં હાજર થવા માટે બોલાવવામાં આવ્યો છે
(D) કેસનો અંતિમ ચુકાદો આવી ગયો છે

સાચો જવાબ: (C) આરોપીને કોર્ટમાં હાજર થવા માટે બોલાવવામાં આવ્યો છે

સમજૂતી: સમન્સ એ હાજર થવા માટેનો કાયદેસર આદેશ છે, દોષિત ઠરાવવાનો અંતિમ ચુકાદો નથી.

પ્રશ્ન 12. BNSS કલમ 227 કઈ સંહિતાનો ભાગ છે?

(A) ભારતીય ન્યાય સંહિતા, 2023
(B) ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા, 2023
(C) ભારતીય સાક્ષ્ય અધિનિયમ, 2023
(D) ભારતીય દંડ સંહિતા, 1860

સાચો જવાબ: (B) ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા, 2023

સમજૂતી: BNSS એટલે Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023, જે ફોજદારી પ્રક્રિયા સંબંધિત કાયદો છે.

પ્રશ્ન 13. BNSS કઈ તારીખથી અમલમાં આવી?

(A) 26 જાન્યુઆરી, 2024
(B) 1 એપ્રિલ, 2024
(C) 1 જુલાઈ, 2024
(D) 15 ઑગસ્ટ, 2024

સાચો જવાબ: (C) 1 જુલાઈ, 2024

સમજૂતી: BNSSની મુખ્ય જોગવાઈઓ 1 જુલાઈ, 2024થી અમલમાં આવી હતી.

પ્રશ્ન 14. CrPC કલમ 204(3) હેઠળ કોર્ટની પ્રક્રિયા જારી કરવા માટે નિર્ધારિત ફી સંબંધિત કઈ બાબત સાચી છે?

(A) દરેક કેસમાં કોઈ ફી હોઈ જ ન શકે
(B) જ્યાં જરૂરી હોય ત્યાં નિર્ધારિત પ્રક્રિયા ફી ભરવાની રહે છે
(C) માત્ર આરોપી જ ફી ભરે છે
(D) ફી માત્ર સજા પછી ભરવાની હોય છે

સાચો જવાબ: (B) જ્યાં જરૂરી હોય ત્યાં નિર્ધારિત પ્રક્રિયા ફી ભરવાની રહે છે

સમજૂતી: CrPC કલમ 204(3) મુજબ, લાગુ પડતી પ્રક્રિયા ફી નિર્ધારિત સમયમાં ભરવાની હોય છે. ફી ન ભરવાના પરિણામો પણ કાયદામાં દર્શાવ્યા છે.

પ્રશ્ન 15. CrPC કલમ 204(5)માં કઈ કલમનો ઉલ્લેખ છે, જેના હેઠળ ચોક્કસ પરિસ્થિતિમાં વોરન્ટ જારી થઈ શકે છે?

(A) કલમ 41
(B) કલમ 70
(C) કલમ 87
(D) કલમ 125

સાચો જવાબ: (C) કલમ 87

સમજૂતી: CrPC કલમ 204(5)માં કલમ 87નો ઉલ્લેખ છે. BNSSમાં સંબંધિત જોગવાઈ કલમ 227(5) સાથે કલમ 90નો સંબંધ ધરાવે છે.

પ્રશ્ન 16. BNSS કલમ 227(5)માં કઈ કલમનો ઉલ્લેખ છે?

(A) કલમ 35
(B) કલમ 58
(C) કલમ 90
(D) કલમ 144

સાચો જવાબ: (C) કલમ 90

સમજૂતી: BNSS કલમ 227(5)માં કલમ 90નો ઉલ્લેખ છે. જૂની CrPCની કલમ 204(5)માં કલમ 87નો ઉલ્લેખ હતો.

પ્રશ્ન 17. સમન્સ અને વોરન્ટ અંગે નીચેના પૈકી કયું નિવેદન સાચું છે?

(A) બંને હંમેશાં ધરપકડ માટે જ હોય છે
(B) સમન્સ સામાન્ય રીતે હાજર થવાનો આદેશ છે, જ્યારે વોરન્ટ કાયદા મુજબ ધરપકડ અથવા અન્ય અધિકૃત કાર્યવાહી માટે હોઈ શકે છે
(C) બંને સજાનો અંતિમ ચુકાદો છે
(D) સમન્સ માત્ર સાક્ષીઓને જ મોકલી શકાય છે

સાચો જવાબ: (B) સમન્સ સામાન્ય રીતે હાજર થવાનો આદેશ છે, જ્યારે વોરન્ટ કાયદા મુજબ ધરપકડ અથવા અન્ય અધિકૃત કાર્યવાહી માટે હોઈ શકે છે

સમજૂતી: સમન્સ અને વોરન્ટના હેતુ તથા કાનૂની પરિણામો અલગ છે. બંનેને એકસરખા માનવા નહીં.

પ્રશ્ન 18. મેજિસ્ટ્રેટ દ્વારા સમન્સ અથવા વોરન્ટ જારી કરવામાં આવે તો આરોપી અંગે કયો નિષ્કર્ષ કાઢી શકાય?

(A) આરોપી દોષિત સાબિત થઈ ગયો છે
(B) આરોપીને સજા થઈ ગઈ છે
(C) આરોપીને કોર્ટની પ્રક્રિયામાં હાજર થવા માટે બોલાવવામાં આવ્યો છે
(D) આરોપીને અપીલ કરવાનો અધિકાર નથી

સાચો જવાબ: (C) આરોપીને કોર્ટની પ્રક્રિયામાં હાજર થવા માટે બોલાવવામાં આવ્યો છે

સમજૂતી: પ્રક્રિયા જારી કરવી એ કેસની કાર્યવાહીનો એક તબક્કો છે. દોષિતતા પુરાવા અને કાયદેસરની ટ્રાયલના આધારે નક્કી થાય છે.

પ્રશ્ન 19. CrPC કલમ 204 અને BNSS કલમ 227 વચ્ચેનો મુખ્ય સંબંધ કયો છે?

(A) બંને લગ્નવિચ્છેદ અંગેની જોગવાઈઓ છે
(B) BNSS કલમ 227, CrPC કલમ 204ને અનુરૂપ જોગવાઈ છે
(C) CrPC કલમ 204 જામીન અંગે છે
(D) BNSS કલમ 227 અપીલ અંગે છે

સાચો જવાબ: (B) BNSS કલમ 227, CrPC કલમ 204ને અનુરૂપ જોગવાઈ છે

સમજૂતી: જૂની CrPCની કલમ 204 અને નવી BNSSની કલમ 227 બંને આરોપીની હાજરી માટે સમન્સ અથવા વોરન્ટ જારી કરવા સંબંધિત છે.

પ્રશ્ન 20. AIBE પરીક્ષાની દૃષ્ટિએ CrPC કલમ 204 અને BNSS કલમ 227માં સૌથી મહત્ત્વની બાબત કઈ છે?

(A) બંને કલમો સજાની મુદત નક્કી કરે છે
(B) બંને કલમો માત્ર અપીલ માટે છે
(C) બંને કલમો સમન્સ અથવા વોરન્ટ જારી કરવાની પ્રક્રિયા દર્શાવે છે
(D) બંને કલમો મિલકતના હક અંગે છે

સાચો જવાબ: (C) બંને કલમો સમન્સ અથવા વોરન્ટ જારી કરવાની પ્રક્રિયા દર્શાવે છે

સમજૂતી: પરીક્ષામાં કલમ નંબર, સમકક્ષ BNSS જોગવાઈ, સમન્સ અને વોરન્ટ વચ્ચેનો તફાવત તથા પ્રક્રિયા જારી કરવાની શરતો ખાસ યાદ રાખવા જેવી છે.