સિવિલ પ્રોસિજર કોડ, 1908 (Code of Civil Procedure, 1908) માં Order XIV ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે. કોઈપણ સિવિલ કેસની સુનાવણી દરમિયાન વાદી (Plaintiff) અને પ્રતિવાદી (Defendant) વચ્ચે કયા મુદ્દાઓ પર મતભેદ છે અને કયા મુદ્દાઓનો નિર્ણય અદાલતે કરવાનો છે, તે નક્કી કરવાની પ્રક્રિયાને Settlement of Issues અથવા Framing of Issues કહેવામાં આવે છે….
સિવિલ કેસમાં માત્ર દાવો દાખલ કરવો પૂરતો નથી. દાવાની સુનાવણી દરમિયાન વાદી (Plaintiff) અને પ્રતિવાદી (Defendant) બંનેની હાજરી પણ એટલી જ મહત્ત્વની છે. ઘણી વખત એવું બને છે કે કોર્ટમાં કેસની સુનાવણીનો દિવસ નક્કી થયો હોવા છતાં કોઈ એક પક્ષકાર અથવા બંને પક્ષકારો હાજર રહેતા નથી. આવી પરિસ્થિતિમાં અદાલતે શું કરવું? શું વાદી ગેરહાજર હોય…
Read More “AIBE – CPC – Order IX : પક્ષકારોની હાજરી અને ગેરહાજરી” »
સિવિલ કેસ દાખલ કરતી વખતે વાદીએ કોર્ટ સમક્ષ વાદપત્ર (Plaint) રજૂ કરવાનું હોય છે. આ વાદપત્રમાં દાવાનું કારણ, પક્ષકારોની વિગતો, માંગવામાં આવેલી રાહત અને અદાલતને કેસ ચલાવવાનો અધિકાર છે કે નહીં તે સહિતની જરૂરી વિગતો આપવામાં આવે છે.પરંતુ દરેક વાદપત્ર કોર્ટ દ્વારા સ્વીકારી લેવામાં આવે તે જરૂરી નથી. કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં અદાલત વાદપત્રને યોગ્ય અદાલતમાં રજૂ…
Read More “AIBE – CPC – Order VII Rules 10 અને 11 : કેસ પરત કરવો – નામંજૂર કરવો” »
સિવિલ કેસમાં માત્ર કોઈ વ્યક્તિ સાથે અન્યાય થયો છે એટલું પૂરતું નથી. અદાલત સમક્ષ પોતાનો હક સાબિત કરવા માટે પક્ષકારોએ પોતાના દાવા, હકીકતો અને બચાવને કાયદાકીય રીતે યોગ્ય સ્વરૂપમાં રજૂ કરવા પડે છે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં Plaint (વાદપત્ર) અને Written Statement (લેખિત જવાબ) ખૂબ જ મહત્ત્વ ધરાવે છે. સિવિલ પ્રોસિજર કોડ, 1908 (Code of Civil…
Read More “AIBE – CPC – Order VI અને Order VIII : ફરિયાદ – દલીલો અને લેખિત નિવેદન” »
સિવિલ કેસ દાખલ કરતી વખતે માત્ર કોર્ટમાં દાવો રજૂ કરવો પૂરતો નથી. દાવો કોના દ્વારા દાખલ કરવામાં આવ્યો છે અને કોની સામે દાખલ કરવામાં આવ્યો છે, તે પણ એટલું જ મહત્વનું છે. કોઈપણ સિવિલ દાવામાં યોગ્ય પક્ષકારોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હોય તે જરૂરી છે, કારણ કે પક્ષકારોની યોગ્ય પસંદગીના આધારે જ કોર્ટ વિવાદનો સંપૂર્ણ અને…
Read More “AIBE પરીક્ષા માટે CPC – Order I : દાવાના પક્ષકારો – Parties to Suit” »
સિવિલ કેસમાં માત્ર દાવો કરવાનો અધિકાર હોવો પૂરતો નથી, પરંતુ તે દાવો કઈ અદાલતમાં દાખલ કરવો તે જાણવું પણ એટલું જ જરૂરી છે. ઘણી વખત કોઈ વ્યક્તિને પોતાના હક માટે સિવિલ દાવો કરવો હોય છે, પરંતુ પ્રશ્ન ઊભો થાય છે કે દાવો મિલકત આવેલી હોય તે સ્થળની અદાલતમાં કરવો કે પ્રતિવાદી જ્યાં રહે છે ત્યાં…
Read More “AIBE – CPC – Section 15 to 20 – દાવો કઈ અદાલતમાં દાખલ કરવો?” »
CPC એટલે કે સિવિલ પ્રોસિજર કોડ માં Res Sub Judice અને Res Judicata એ બંને ખૂબ જ મહત્વના સિદ્ધાંતો છે. AIBE પરીક્ષામાં આ બંને વિષયોમાંથી સીધા પ્રશ્નો પૂછાઈ શકે છે. બંને સિદ્ધાંતોનો મુખ્ય હેતુ અદાલતોમાં એક જ વિવાદ અંગે બિનજરૂરી કાર્યવાહી અટકાવવાનો અને ન્યાયિક પ્રક્રિયામાં સ્થિરતા જાળવવાનો છે. જોકે, આ બંને સિદ્ધાંતો એકબીજાથી અલગ છે….
Read More “AIBE – CPC કલમ 10 – Res Sub Judice અને CPC કલમ 11 – Res Judicata” »
ભારતના ન્યાય તંત્રમાં સિવિલ કોર્ટનું સૌથી મહત્ત્વનું કાર્ય નાગરિકોના કાનૂની અધિકારોનું રક્ષણ કરવાનું છે. મિલકતનો વિવાદ હોય, કરારનો ભંગ થયો હોય, પૈસાની વસૂલાતનો પ્રશ્ન હોય કે અન્ય કોઈ નાગરિક હકનો ભંગ થયો હોય, આવા વિવાદોનો ન્યાયિક ઉકેલ લાવવા માટે સિવિલ કોર્ટની રચના કરવામાં આવી છે.પરંતુ દરેક પ્રકારના વિવાદની સુનાવણી સિવિલ કોર્ટ કરી શકે છે કે…
Read More “AIBE પરીક્ષા માટે CPC કલમ 9 – સિવિલ કોર્ટનું અધિકારક્ષેત્ર” »
ફોજદારી ન્યાયપ્રક્રિયામાં દરેક કેસનો અંતિમ નિર્ણય હંમેશાં નીચલી અદાલતમાં જ થઈ જાય એવું નથી. કેટલીક વખત કેસની સુનાવણી દરમિયાન કાયદાના અર્થઘટન અંગે ગંભીર પ્રશ્ન ઊભો થાય છે, તો કેટલીક વખત નીચલી અદાલતના નિર્ણયમાં કાયદાકીય ભૂલ કે અન્યાય જણાય છે. આવી પરિસ્થિતિમાં ઉચ્ચ અદાલતને કાયદાકીય પ્રશ્ન મોકલવાની અને નીચલી અદાલતના રેકોર્ડની તપાસ કરીને જરૂરી સુધારો કરવાની…
Read More “AIBE – CrPc કલમ 395 થી 405 – Reference and Revision” »
આજે આપણે આ લેખમાં સમજીશું કે અપીલ એટલે શું અને કયા સંજોગોમાં અપીલ કરી શકાય. ભારતીય ફોજદારી ન્યાયપ્રણાલીમાં અપીલનો અધિકાર અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ છે. કોઈ વ્યક્તિને નીચલી અદાલતના ચુકાદાથી અન્યાય થયો હોય, આરોપીને થયેલી સજા અયોગ્ય લાગતી હોય અથવા ફરિયાદીને આરોપી નિર્દોષ છૂટી જવાથી અસંતોષ હોય, ત્યારે કાયદા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલી શરતોને આધીન રહીને અપીલ…
Read More “AIBE – CrPC કલમ 372 થી 394 અને BNSS કલમ 413 થી 435 – અપીલ ના પ્રકારો” »
