AIBE – બંધારણીય કાયદો – આર્ટિકલ 213 : રાજ્યપાલની વટહુકમની સત્તા
Click the Language Button below to read in your language.
ભારતીય બંધારણના ભાગ 6માં રાજ્યની કાર્યપાલિકા સંબંધિત જોગવાઈઓ આપવામાં આવી છે. ભારતીય બંધારણના આર્ટિકલ 213 હેઠળ રાજ્યના રાજ્યપાલને કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં વટહુકમ (Ordinance) બહાર પાડવાની સત્તા આપવામાં આવી છે.
જ્યારે રાજ્યની વિધાનસભાનું સત્ર ચાલુ ન હોય અને તાત્કાલિક કાયદાકીય કાર્યવાહી કરવાની જરૂરિયાત ઊભી થાય, ત્યારે રાજ્યપાલ આર્ટિકલ 213 હેઠળ વટહુકમ બહાર પાડી શકે છે.
AIBE પરીક્ષામાં આર્ટિકલ 213ની જોગવાઈઓ, વટહુકમની કાયદાકીય અસર, તેની સમયમર્યાદા અને રાષ્ટ્રપતિની સૂચનાઓ સંબંધિત પ્રશ્નો મહત્ત્વના છે.
આર્ટિકલ 213 શું છે?
ભારતીય બંધારણનો આર્ટિકલ 213 રાજ્યપાલને વિધાનમંડળના સત્ર દરમિયાન કાયદો બનાવવાની સામાન્ય પ્રક્રિયા ઉપલબ્ધ ન હોય ત્યારે વટહુકમ બહાર પાડવાની સત્તા આપે છે.
આ સત્તાનો ઉપયોગ બંધારણમાં નક્કી કરેલી શરતોને આધીન રહીને જ થઈ શકે છે.
રાજ્યમાં વિધાનમંડળ એકગૃહી હોય તો વિધાનસભા અને દ્વિગૃહી હોય તો બંને ગૃહોનું સત્ર ચાલુ ન હોય ત્યારે રાજ્યપાલ વટહુકમ બહાર પાડી શકે છે.
દ્વિગૃહી રાજ્યમાં જો બંને ગૃહોમાંથી એક ગૃહનું સત્ર ચાલુ હોય અને બીજાનું ન હોય, તો પણ આર્ટિકલ 213 હેઠળ વટહુકમ બહાર પાડી શકાય નહીં.
વટહુકમ બહાર પાડવા માટેની શરતો
આર્ટિકલ 213 હેઠળ રાજ્યપાલ વટહુકમ બહાર પાડે તે માટે નીચેની શરતો મહત્ત્વની છે.
પ્રથમ, રાજ્યની વિધાનસભાનું સત્ર ચાલુ ન હોવું જોઈએ. દ્વિગૃહી રાજ્યમાં વિધાનસભા અને વિધાન પરિષદ બંનેનું સત્ર ચાલુ ન હોવું જોઈએ.
બીજું, રાજ્યપાલને એવી પરિસ્થિતિ જણાય કે તાત્કાલિક પગલાં લેવાની જરૂર છે.
ત્રીજું, વટહુકમ બંધારણની જોગવાઈઓને અનુરૂપ હોવો જોઈએ.
ચોથું, કેટલીક વિશિષ્ટ પરિસ્થિતિઓમાં વટહુકમ બહાર પાડતાં પહેલાં રાષ્ટ્રપતિની સૂચના મેળવવી જરૂરી છે.
વટહુકમની કાયદાકીય અસર
આર્ટિકલ 213 હેઠળ બહાર પાડવામાં આવેલ વટહુકમને રાજ્ય વિધાનમંડળના કાયદા જેટલી જ કાયદાકીય અસર અને બળ પ્રાપ્ત થાય છે.
પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે વટહુકમ કાયમી કાયદો છે. તેની માન્યતા બંધારણમાં નિર્ધારિત સમયમર્યાદા અને અન્ય શરતોને આધીન છે.
વટહુકમ બંધારણ અથવા અન્ય લાગુ પડતી કાયદાકીય મર્યાદાઓનું ઉલ્લંઘન કરી શકતો નથી.
વટહુકમની સમયમર્યાદા
આર્ટિકલ 213(2)(a) મુજબ, વિધાનમંડળ ફરીથી મળે ત્યારથી છ અઠવાડિયા પૂર્ણ થતાં વટહુકમ અમલમાં રહેતો નથી, સિવાય કે તે પહેલાં તેને પાછો ખેંચવામાં આવે અથવા વિધાનમંડળ દ્વારા નામંજૂર કરવામાં આવે.
જો રાજ્યમાં બે ગૃહો હોય, તો છ અઠવાડિયાની ગણતરી બંને ગૃહોમાંથી જે ગૃહ છેલ્લે મળે તે તારીખથી કરવામાં આવે છે.
વિધાનમંડળ ફરીથી મળે ત્યારે વટહુકમને કાયદામાં રૂપાંતરિત કરવા માટે જરૂરી કાયદાકીય કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
મહત્ત્વપૂર્ણ નોંધ: વિધાનમંડળ ફરીથી મળ્યા પછી છ અઠવાડિયાની સમયમર્યાદા લાગુ પડે છે. આ સમયમર્યાદા વટહુકમ બહાર પાડ્યાની તારીખથી ગણાતી નથી.
વટહુકમ પાછો ખેંચવાની સત્તા
આર્ટિકલ 213(2)(b) મુજબ રાજ્યપાલ કોઈપણ સમયે વટહુકમ પાછો ખેંચી શકે છે.
આ સત્તાનો ઉપયોગ રાજ્યપાલ મંત્રીપરિષદની સલાહના આધારે બંધારણીય વ્યવસ્થાને અનુરૂપ કરે છે.
રાષ્ટ્રપતિની સૂચના ક્યારે જરૂરી છે?
આર્ટિકલ 213(3) મુજબ, કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં રાજ્યપાલ રાષ્ટ્રપતિની સૂચના મેળવ્યા વિના વટહુકમ બહાર પાડી શકતા નથી.
આવી પરિસ્થિતિઓમાં મુખ્યત્વે નીચેની બાબતોનો સમાવેશ થાય છે:
- જો રાજ્ય વિધાનમંડળ દ્વારા પસાર કરવામાં આવેલ સમાન જોગવાઈ ધરાવતું બિલ રાષ્ટ્રપતિની વિચારણા માટે અનામત રાખવું બંધારણ મુજબ જરૂરી બનતું હોય.
- જો રાજ્યપાલ સમાન જોગવાઈ ધરાવતું બિલ રાષ્ટ્રપતિની વિચારણા માટે અનામત રાખ્યું હોત અને રાષ્ટ્રપતિએ તેને મંજૂરી ન આપી હોત.
- જો સમાન જોગવાઈ ધરાવતો રાજ્યનો કાયદો રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી વિના અમલમાં આવી શક્યો ન હોત.
આ જોગવાઈઓનો હેતુ કેન્દ્ર અને રાજ્ય વચ્ચેની બંધારણીય સત્તાઓનું સંતુલન જાળવવાનો છે.
ભારતીય બંધારણના આર્ટિકલ 123 અને 213 વચ્ચેની સરખામણી
ભારતીય બંધારણમાં આર્ટિકલ 123 હેઠળ ભારતના રાષ્ટ્રપતિને અને આર્ટિકલ 213 હેઠળ રાજ્યના રાજ્યપાલને વટહુકમ (Ordinance) બહાર પાડવાની સત્તા આપવામાં આવી છે. બંને આર્ટિકલનો હેતુ વિધાનમંડળનું સત્ર ચાલુ ન હોય ત્યારે તાત્કાલિક કાયદાકીય જરૂરિયાત પૂરી કરવાનો છે.
આર્ટિકલ 123 અને આર્ટિકલ 213 વચ્ચેનો તફાવત
| સરખામણીનો મુદ્દો | આર્ટિકલ 123 | આર્ટિકલ 213 |
|---|---|---|
| સત્તા ધરાવનાર | ભારતના રાષ્ટ્રપતિ | રાજ્યના રાજ્યપાલ |
| સંબંધિત સરકાર | કેન્દ્ર સરકાર | રાજ્ય સરકાર |
| કાયદાકીય સંસ્થા | સંસદ | રાજ્યનું વિધાનમંડળ |
| વટહુકમ બહાર પાડવાની પરિસ્થિતિ | સંસદનાં બંને ગૃહો એકસાથે સત્રમાં ન હોય | રાજ્યનું વિધાનમંડળ સત્રમાં ન હોય |
| દ્વિગૃહી વ્યવસ્થામાં | લોકસભા અને રાજ્યસભા બંનેનું સત્ર ચાલુ ન હોવું જોઈએ | વિધાનસભા અને વિધાન પરિષદ બંનેનું સત્ર ચાલુ ન હોવું જોઈએ |
| કાયદાકીય અસર | સંસદના કાયદા જેટલું બળ અને અસર | રાજ્ય વિધાનમંડળના કાયદા જેટલું બળ અને અસર |
| સમયમર્યાદા | સંસદ ફરીથી મળે ત્યારથી છ અઠવાડિયા | રાજ્યનું વિધાનમંડળ ફરીથી મળે ત્યારથી છ અઠવાડિયા |
| વટહુકમ પાછો ખેંચવો | રાષ્ટ્રપતિ પાછો ખેંચી શકે છે | રાજ્યપાલ પાછો ખેંચી શકે છે |
| વિશેષ શરતો | કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં બંધારણીય જોગવાઈઓ અનુસાર કાર્યવાહી જરૂરી | કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં રાષ્ટ્રપતિની સૂચના જરૂરી |
| બંધારણીય મર્યાદા | બંધારણને આધીન | બંધારણને આધીન |
આર્ટિકલ 123 હેઠળ રાષ્ટ્રપતિની વટહુકમ બહાર પાડવાની સત્તા અને આર્ટિકલ 213 હેઠળ રાજ્યપાલની વટહુકમ બહાર પાડવાની સત્તા છે.
આર્ટિકલ 123માં સંસદનાં બંને ગૃહો એકસાથે સત્રમાં ન હોય તે જરૂરી છે. આર્ટિકલ 213માં રાજ્યના વિધાનમંડળનાં ગૃહો સત્રમાં ન હોય તે જરૂરી છે.
બંને કિસ્સામાં વટહુકમ વિધાનમંડળ ફરીથી મળે ત્યારથી છ અઠવાડિયા પછી અમલમાં રહેતો નથી, સિવાય કે તે પહેલાં પાછો ખેંચવામાં આવે અથવા નામંજૂર થાય.
આર્ટિકલ 213(3) હેઠળ કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં રાજ્યપાલે વટહુકમ બહાર પાડતાં પહેલાં રાષ્ટ્રપતિની સૂચના મેળવવી જરૂરી છે.
AIBE પરીક્ષા માટે યાદ રાખવાના અગત્યના મુદ્દા
આર્ટિકલ 213 – રાજ્યપાલની વટહુકમ બહાર પાડવાની સત્તા.
આર્ટિકલ 123 – રાષ્ટ્રપતિની વટહુકમ બહાર પાડવાની સત્તા.
વટહુકમની કાયદાકીય અસર રાજ્ય વિધાનમંડળના કાયદા જેટલી હોય છે.
વિધાનમંડળ ફરીથી મળે ત્યારથી છ અઠવાડિયાની સમયમર્યાદા મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
રાજ્યપાલ વટહુકમ પાછો ખેંચી શકે છે.
કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં વટહુકમ બહાર પાડતાં પહેલાં રાષ્ટ્રપતિની સૂચના જરૂરી છે.
વટહુકમ બંધારણ અને ન્યાયિક સમીક્ષાને આધીન છે.
આર્ટિકલ 213 પર આધારિત 20 મહત્ત્વપૂર્ણ MCQ
પ્રશ્ન 1. ભારતીય બંધારણનો આર્ટિકલ 213 શેના વિશે છે?
(A) રાષ્ટ્રપતિની ક્ષમા આપવાની સત્તા
(B) રાજ્યપાલની વટહુકમ બહાર પાડવાની સત્તા
(C) રાજ્યપાલની નિમણૂક
(D) રાજ્ય વિધાનસભાની રચના
સાચો જવાબ: (B)
સમજૂતી: આર્ટિકલ 213 રાજ્યપાલને નિર્ધારિત પરિસ્થિતિઓમાં વટહુકમ બહાર પાડવાની સત્તા આપે છે.
પ્રશ્ન 2. રાષ્ટ્રપતિની વટહુકમ બહાર પાડવાની સત્તા કયા આર્ટિકલમાં છે?
(A) આર્ટિકલ 72
(B) આર્ટિકલ 123
(C) આર્ટિકલ 161
(D) આર્ટિકલ 213
સાચો જવાબ: (B)
સમજૂતી: આર્ટિકલ 123 રાષ્ટ્રપતિની વટહુકમ બહાર પાડવાની સત્તા સાથે સંબંધિત છે.
પ્રશ્ન 3. રાજ્યપાલ કઈ પરિસ્થિતિમાં આર્ટિકલ 213 હેઠળ વટહુકમ બહાર પાડી શકે છે?
(A) જ્યારે વિધાનમંડળનું સત્ર ચાલુ હોય
(B) જ્યારે વિધાનમંડળનું સત્ર ચાલુ ન હોય અને તાત્કાલિક કાર્યવાહી જરૂરી હોય
(C) માત્ર ચૂંટણી દરમિયાન
(D) માત્ર કટોકટી દરમિયાન
સાચો જવાબ: (B)
સમજૂતી: વિધાનમંડળનું સત્ર ચાલુ ન હોય અને રાજ્યપાલને તાત્કાલિક પગલાં લેવાની જરૂર જણાય ત્યારે આ સત્તાનો ઉપયોગ થઈ શકે છે.
પ્રશ્ન 4. વટહુકમને કાયદાકીય બળ કયા આધારે પ્રાપ્ત થાય છે?
(A) રાજ્યપાલની વ્યક્તિગત ઇચ્છાથી
(B) રાજ્ય મંત્રીપરિષદના ઠરાવથી જ
(C) બંધારણના આર્ટિકલ 213થી
(D) હાઈકોર્ટના આદેશથી
સાચો જવાબ: (C)
સમજૂતી: વટહુકમની બંધારણીય સત્તા આર્ટિકલ 213માંથી પ્રાપ્ત થાય છે.
પ્રશ્ન 5. વિધાનમંડળ ફરીથી મળે ત્યારથી વટહુકમ સામાન્ય રીતે કેટલા સમય પછી અમલમાં રહેતો નથી?
(A) બે અઠવાડિયા
(B) ચાર અઠવાડિયા
(C) છ અઠવાડિયા
(D) છ મહિના
સાચો જવાબ: (C)
સમજૂતી: આર્ટિકલ 213(2)(a) હેઠળ વિધાનમંડળ ફરીથી મળે ત્યારથી છ અઠવાડિયાની સમયમર્યાદા લાગુ પડે છે.
પ્રશ્ન 6. રાજ્યપાલ વટહુકમ પાછો ખેંચી શકે છે?
(A) ના, ક્યારેય નહીં
(B) હા, કોઈપણ સમયે
(C) માત્ર સુપ્રીમ કોર્ટની મંજૂરીથી
(D) માત્ર વિધાનસભાની ચૂંટણી પછી
સાચો જવાબ: (B)
સમજૂતી: આર્ટિકલ 213(2)(b) રાજ્યપાલને વટહુકમ પાછો ખેંચવાની સત્તા આપે છે.
પ્રશ્ન 7. દ્વિગૃહી રાજ્યમાં વટહુકમ બહાર પાડવા માટે કઈ પરિસ્થિતિ જરૂરી છે?
(A) માત્ર વિધાનસભાનું સત્ર ચાલુ ન હોય
(B) માત્ર વિધાન પરિષદનું સત્ર ચાલુ ન હોય
(C) બંને ગૃહોનું સત્ર ચાલુ ન હોય
(D) બંને ગૃહોની સંયુક્ત બેઠક ચાલતી હોય
સાચો જવાબ: (C)
સમજૂતી: દ્વિગૃહી રાજ્યમાં બંને ગૃહોનું સત્ર ચાલુ ન હોય ત્યારે આર્ટિકલ 213 હેઠળ વટહુકમ બહાર પાડી શકાય છે.
પ્રશ્ન 8. વટહુકમની કાયદાકીય અસર કયા સમકક્ષ હોય છે?
(A) રાજ્ય વિધાનમંડળના કાયદા જેટલી
(B) માત્ર સરકારી પરિપત્ર જેટલી
(C) માત્ર મંત્રીના નિવેદન જેટલી
(D) કોઈ કાયદાકીય અસર હોતી નથી
સાચો જવાબ: (A)
સમજૂતી: આર્ટિકલ 213(2) મુજબ વટહુકમને વિધાનમંડળના કાયદા જેટલું જ બળ અને અસર પ્રાપ્ત થાય છે.
પ્રશ્ન 9. વટહુકમની સમયમર્યાદા ક્યારથી ગણવામાં આવે છે?
(A) વટહુકમ બહાર પાડ્યાની તારીખથી છ અઠવાડિયા
(B) વિધાનમંડળ ફરીથી મળે ત્યારથી છ અઠવાડિયા
(C) રાજ્યપાલની નિમણૂકથી છ અઠવાડિયા
(D) નાણાકીય વર્ષના અંતથી છ અઠવાડિયા
સાચો જવાબ: (B)
સમજૂતી: છ અઠવાડિયાની સમયમર્યાદા વિધાનમંડળના પુનઃસમાગમથી ગણાય છે.
પ્રશ્ન 10. વટહુકમ કાયમી કાયદો છે?
(A) હા, હંમેશાં
(B) ના, તેની માન્યતા બંધારણીય સમયમર્યાદા અને શરતોને આધીન છે
(C) માત્ર રાજ્યપાલ ઇચ્છે ત્યાં સુધી જ તે કાયમી છે
(D) માત્ર એક વર્ષ માટે કાયમી છે
સાચો જવાબ: (B)
સમજૂતી: વટહુકમને કાયદાકીય બળ મળે છે, પરંતુ તે કાયમી કાયદો નથી.
પ્રશ્ન 11. કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં વટહુકમ બહાર પાડતાં પહેલાં કોની સૂચના જરૂરી છે?
(A) ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશની
(B) રાજ્યના મુખ્યમંત્રીની વ્યક્તિગત સૂચનાની
(C) રાષ્ટ્રપતિની
(D) લોકસભાના અધ્યક્ષની
સાચો જવાબ: (C)
સમજૂતી: આર્ટિકલ 213(3)માં નિર્ધારિત પરિસ્થિતિઓમાં રાષ્ટ્રપતિની સૂચના જરૂરી છે.
પ્રશ્ન 12. આર્ટિકલ 213 કયા સ્તરની સરકાર સાથે સંબંધિત છે?
(A) કેન્દ્ર સરકાર
(B) રાજ્ય સરકાર
(C) સ્થાનિક સ્વરાજ્ય સંસ્થા જ
(D) આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થા
સાચો જવાબ: (B)
સમજૂતી: આર્ટિકલ 213 રાજ્યપાલની સત્તા અને રાજ્યના વિધાનમંડળ સાથે સંબંધિત છે.
પ્રશ્ન 13. વટહુકમ કયા બંધારણીય સિદ્ધાંતને આધીન છે?
(A) બંધારણની સર્વોચ્ચતા
(B) માત્ર રાજ્યપાલની સર્વોચ્ચતા
(C) માત્ર મંત્રીમંડળની સર્વોચ્ચતા
(D) કોઈ બંધારણીય મર્યાદા નહીં
સાચો જવાબ: (A)
સમજૂતી: રાજ્યપાલની વટહુકમ બહાર પાડવાની સત્તા બંધારણની મર્યાદાઓને આધીન છે.
પ્રશ્ન 14. વિધાનમંડળ ફરીથી મળે પછી વટહુકમનું શું થઈ શકે છે?
(A) તેને કાયદામાં રૂપાંતરિત કરવા માટે કાયદાકીય કાર્યવાહી થઈ શકે છે
(B) તે આપમેળે કાયમી કાયદો બને છે
(C) તે ક્યારેય સમાપ્ત થતો નથી
(D) તેને ન્યાયિક સમીક્ષાથી સંપૂર્ણ મુક્તિ મળે છે
સાચો જવાબ: (A)
સમજૂતી: વટહુકમને કાયદામાં રૂપાંતરિત કરવા માટે લાગુ કાયદાકીય પ્રક્રિયા અનુસરવી પડે છે.
પ્રશ્ન 15. આર્ટિકલ 213 હેઠળ રાજ્યપાલની સત્તા કઈ બાબત માટે છે?
(A) વટહુકમ બહાર પાડવા માટે
(B) સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશની નિમણૂક કરવા માટે
(C) સંસદનું અધ્યક્ષપદ સંભાળવા માટે
(D) રાષ્ટ્રીય ચૂંટણી યોજવા માટે
સાચો જવાબ: (A)
સમજૂતી: આર્ટિકલ 213નો મુખ્ય વિષય વટહુકમ બહાર પાડવાની સત્તા છે.
પ્રશ્ન 16. દ્વિગૃહી રાજ્યમાં છ અઠવાડિયાની ગણતરી કઈ તારીખથી થાય છે?
(A) જે ગૃહનું સત્ર પહેલાં મળે તેની તારીખથી
(B) બંને ગૃહોમાંથી જે ગૃહ છેલ્લે મળે તેની તારીખથી
(C) રાજ્યપાલ વટહુકમ પર સહી કરે તે તારીખથી
(D) બજેટ રજૂ થાય તે તારીખથી
સાચો જવાબ: (B)
સમજૂતી: આર્ટિકલ 213(2)(a) મુજબ બંને ગૃહોમાંથી જે ગૃહ છેલ્લે મળે તે તારીખ મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
પ્રશ્ન 17. વટહુકમ બહાર પાડવાની સત્તા પર ન્યાયિક સમીક્ષા થઈ શકે છે?
(A) ક્યારેય નહીં
(B) હા, લાગુ પડતા બંધારણીય સિદ્ધાંતો અનુસાર
(C) માત્ર વિધાનસભાની મંજૂરી પછી
(D) માત્ર ચૂંટણી પંચની મંજૂરીથી
સાચો જવાબ: (B)
સમજૂતી: વટહુકમ બંધારણીય મર્યાદાઓને આધીન છે અને યોગ્ય પરિસ્થિતિમાં ન્યાયિક સમીક્ષાને પાત્ર બની શકે છે.
પ્રશ્ન 18. આર્ટિકલ 213 હેઠળ વટહુકમ બહાર પાડવાની સત્તા કઈ પ્રકારની સત્તા છે?
(A) બંધારણીય સત્તા
(B) ખાનગી સત્તા
(C) ન્યાયિક સત્તા જ
(D) સ્થાનિક સંસ્થાની સત્તા
સાચો જવાબ: (A)
સમજૂતી: રાજ્યપાલને આ સત્તા ભારતીય બંધારણ દ્વારા આપવામાં આવી છે.
પ્રશ્ન 19. જો વટહુકમ વિધાનમંડળ દ્વારા નામંજૂર કરવામાં આવે, તો શું થાય?
(A) તે કાયમી બની જાય છે
(B) તે અમલમાં રહેતો નથી
(C) તે આપમેળે બંધારણમાં સુધારો કરે છે
(D) તેની કોઈ અસર થતી નથી
સાચો જવાબ: (B)
સમજૂતી: વિધાનમંડળ દ્વારા નામંજૂર થવાથી વટહુકમ અમલમાં રહેતો નથી.
પ્રશ્ન 20. આર્ટિકલ 213નો મુખ્ય હેતુ શું છે?
(A) રાજ્યપાલને અમર્યાદિત સત્તા આપવી
(B) વિધાનમંડળનું સ્થાન કાયમી રીતે લેવું
(C) વિધાનમંડળનું સત્ર ન હોય ત્યારે તાત્કાલિક કાયદાકીય જરૂરિયાત પૂરી કરવી
(D) ન્યાયતંત્રની સત્તા દૂર કરવી
સાચો જવાબ: (C)
સમજૂતી: આર્ટિકલ 213નો હેતુ તાત્કાલિક પરિસ્થિતિઓમાં કાયદાકીય કાર્યવાહી શક્ય બનાવવાનો છે, પરંતુ તે બંધારણીય મર્યાદાઓને આધીન છે. ભારતીય બંધારણનો આર્ટિકલ 213 રાજ્યપાલને રાજ્યમાં તાત્કાલિક કાયદાકીય જરૂરિયાત ઊભી થાય ત્યારે વટહુકમ બહાર પાડવાની સત્તા આપે છે. આ સત્તા રાજ્યના વહીવટમાં જરૂરી પરિસ્થિતિઓમાં ઉપયોગી છે, પરંતુ તેનો ઉપયોગ બંધારણીય જોગવાઈઓ અને નિર્ધારિત સમયમર્યાદાઓને આધીન રહીને જ થઈ શકે છે.
ભારતના બંધારણના મૂળભૂત સિદ્ધાંતો-સમજૂતી અને પ્રશ્નો
AIBE 20 Set C Question Paper PDF 2025 solution in Hindi Download PDF – Booklet Code C
AIBE 21 વિસ્તૃત સમજૂતી સાથે ગુજરાતી માં પેપર સોલ્યુસન
AIBE માટે બંધારણીય કાયદો – 1
AIBE પરીક્ષાની તૈયારી માટે 101 Legal Maxims
AIBE માટે બંધારણીય કાયદો: મહત્વના Articles, Cases અને વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
આર્ટિકલ ૧૪ નો વિસ્તારપૂર્વક અર્થ અને AIBE ના સાપેક્ષમાં સમજૂતી
AIBE – બંધારણીય કાયદો – આર્ટીકલ 15 – વિસ્તૃત સમજૂતી અને MCQ
AIBE – બંધારણીય કાયદો – આર્ટીકલ 19 – વિસ્તૃત સમજૂતી અને MCQ
AIBE – બંધારણીય કાયદો – આર્ટીકલ 21 – વિસ્તૃત સમજૂતી અને MCQ
AIBE – બંધારણીય કાયદો – આર્ટિકલ 22 : ધરપકડ અને અટકાયત
AIBE – બંધારણીય કાયદો – આર્ટિકલ 23 : માનવ તસ્કરી અને વેઠ પ્રતિબંધ
AIBE – ભારતીય બંધારણ – આર્ટિકલ 24 : બાળ મજૂરી પર પ્રતિબંધ
AIBE – ભારતીય બંધારણીય કાયદો – આર્ટિકલ 25 થી 28 : ધર્મની સ્વતંત્રતા
AIBE – બંધારણીય કાયદો – આર્ટીકલ 32 – વિસ્તૃત સમજૂતી અને MCQ
AIBE – બંધારણીય કાયદો – આર્ટીકલ 34 – વિસ્તૃત સમજૂતી અને MCQ
AIBE – બંધારણીય કાયદો – Article 39A : સમાન અને મફત ન્યાય
AIBE – બંધારણીય કાયદો – Article 44 : સમાન નાગરિક સંહિતા
AIBE – બંધારણીય કાયદો-ભારતના રાષ્ટ્રપતિ અંગે સંપૂર્ણ સમજૂતી
AIBE – બંધારણીય કાયદો – આર્ટિકલ 72 – રાષ્ટ્રપતિની ક્ષમાદાનની સત્તા
AIBE – બંધારણીય કાયદો – આર્ટિકલ 76 – એટર્ની જનરલ ઓફ ઈન્ડિયા
AIBE – બંધારણીય કાયદો – આર્ટિકલ 123 : રાષ્ટ્રપતિની વટહુકમ બહાર પાડવાની સત્તા
AIBE માટે ભારતીય બંધારણના અગત્યના આર્ટિકલ 153-161-213 – રાજ્યપાલ